ΙΛΙΑΔΟΣ  -  ΡΑΨΩΔΙΑ  I΄

(στίχοι  : 1-161)

[Μετάφραση : ΙΑΚΩΒΟΥ  ΠΟΛΥΛΑ]

 

 

Αυτού οι Τρώες φύλαγαν. Αλλά φοβερή φυγή

αδέλφι του κρύου φόβου κατέλαβε τους Αχαιούς,

κι έκρουε λύπη αβάστακτη τους πρώτους των ανδρείων.

Και ως άνεμοι στην θάλασσαν κινούν αντάμα δύο,

εάν Βοριάς και Ζέφυρος ορμούν από την Θράκην

έξαφνα. Κορυφώνεται το κύμα και μαυρίζει

και φύκι χύνεται πολύ στην άκραν της θαλάσσης.

Ομοία ζάλη εχώριζε των Αχαιών τα στήθη.

Και μ’ άκρον πόνον στην ψυχήν ο Ατρείδης εγυρνούσε

τους ψιλοφώνους κήρυκες αμέσως να προστάξη

τους Αχαιούς εις σύνοδον σιγά να συναθροίσουν

καλώντας τους κατ’ όνομα. Κι εργάζετο αυτός πρώτος.

Κι εκάθιζαν περίλυποι. Και ορθός ο Αγαμέμνων

έστεκε δάκρυα χύνοντας, μαυρόνερη ωσάν βρύση

που εις βράχον χύνει απάτητον τα σκοτεινά νερά της.

Και βαριαναστενάζοντας ωμίλει των Αργείων:

 

 

ὣς οἱ μὲν Τρῶες φυλακὰς ἔχον· αὐτὰρ Ἀχαιοὺς

θεσπεσίη ἔχε  φύζα φόβου κρυόεντος ἑταίρη,

πένθεϊ δ᾽ ἀτλήτῳ βεβολήατο πάντες ἄριστοι.

ὡς δ᾽ ἄνεμοι δύο πόντον ὀρίνετον ἰχθυόεντα

Βορέης καὶ Ζέφυρος, τώ τε Θρῄκηθεν ἄητον         5

ἐλθόντ᾽ ἐξαπίνης· ἄμυδις δέ τε κῦμα κελαινὸν

κορθύεται, πολλὸν δὲ παρὲξ ἅλα φῦκος ἔχευεν·

ὣς ἐδαΐζετο θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν Ἀχαιῶν.

Ἀτρεΐδης δ᾽ ἄχεϊ μεγάλῳ βεβολημένος ἦτορ

φοίτα κηρύκεσσι λιγυφθόγγοισι κελεύων            10

κλήδην εἰς ἀγορὴν κικλήσκειν ἄνδρα ἕκαστον,

μὴ δὲ βοᾶν· αὐτὸς δὲ μετὰ πρώτοισι πονεῖτο.

ἷζον δ᾽ εἰν ἀγορῇ τετιηότες· ἂν δ᾽ Ἀγαμέμνων

ἵστατο δάκρυ χέων ὥς τε κρήνη μελάνυδρος

ἥ τε κατ᾽ αἰγίλιπος πέτρης δνοφερὸν χέει ὕδωρ· 15

ὣς ὃ βαρὺ στενάχων ἔπε᾽ Ἀργείοισι μετηύδα·

 

«Ω αγαπημένοι μου αρχηγοί, προστάτες των Αργείων,

βαριά πολύ μ’ ετύφλωσε και μ’ έμπλεξε ο Κρονίδης.

Ο άσπλαχνος, μου έταξε την πυργωμένην Τροίαν

πως θα πορθήσω κι ένδοξος θα γύρω στην πατρίδα.

Κι ιδού κακά μ’ απάτησε και στ’ Άργος να γυρίσω

άδοξα, θέλει, αφού λαός πολύς εχάθη αδίκως.

Ναι, τούτο πρέπει ως φαίνεται του υπερηφάνου Δία,

οπού πολλών πολιτειών  η άκρα δύναμίς του

τες κορυφές  εξέκαμε και ακόμη θα ξεκάμη.

Αλλά δεχθήτε ό,τι θα ειπώ. Να φύγωμε σας λέγω

όλοι με τα καράβια μας για την γλυκιά πατρίδα

ότι δεν γίνεται ποτέ να πάρωμεν την Τροίαν.».

 

ὦ φίλοι Ἀργείων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες

Ζεύς με μέγα Κρονίδης ἄτῃ ἐνέδησε βαρείῃ

σχέτλιος, ὃς τότε μέν μοι ὑπέσχετο καὶ κατένευσεν

Ἴλιον ἐκπέρσαντ᾽ εὐτείχεον ἀπονέεσθαι,              20

νῦν δὲ κακὴν ἀπάτην βουλεύσατο, καί με κελεύει

δυσκλέα Ἄργος ἱκέσθαι, ἐπεὶ πολὺν ὤλεσα λαόν.

οὕτω που Διὶ μέλλει ὑπερμενέϊ φίλον εἶναι,

ὃς δὴ πολλάων πολίων κατέλυσε κάρηνα

ἠδ᾽ ἔτι καὶ λύσει· τοῦ γὰρ κράτος ἐστὶ μέγιστον. 25

ἀλλ᾽ ἄγεθ᾽ ὡς ἂν ἐγὼ εἴπω πειθώμεθα πάντες·

φεύγωμεν σὺν νηυσὶ φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν·

οὐ γὰρ ἔτι Τροίην αἱρήσομεν εὐρυάγυιαν.

 

Είπεν αυτά και σώπαιναν, άφωνοι εμείναν όλοι.

Ώραν πολλήν οι Αχαιοί εσίγησαν θλιμμένοι.

Κι έκοψε τέλος την σιωπήν ο ανίκητος Τυδείδης:

 

ὣς ἔφαθ᾽, οἳ δ᾽ ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ.

δὴν δ᾽ ἄνεῳ ἦσαν τετιηότες υἷες Ἀχαιῶν·             30

ὀψὲ δὲ δὴ μετέειπε βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης·

 

«Σε πρώτα, οπού παραλογάς, θα πολεμήσω Ατρείδη.

Δεν θα θυμώσεις, Κύριε. Συνόδου τάξις είναι.

Συ πρώτα εμπρός των Δαναών μ’ ονείδισες πως είμαι

απόλεμος, δειλόψυχος, κι οι Αχαιοί γνωρίζουν

αν την αλήθειαν έλεγες, και γέροντες και νέοι.

Και από τα δώρα ο πάνσοφος Κρονίδης σού’δωκε ένα

εάν την δόξαν σού’δωκε  του σκήπτρου επάνω σ’ όλους.

το υπέρτατον δεν σου’δωκε, το δώρο της ανδρείας.

Παράδοξε, τόσο άνανδρα και απόλεμα τωόντι

έκρινες τ’ Αχαιόπαιδα στα λόγια που προφέρεις;

Και πρόθυμος αν είσαι συ να γύρης στην πατρίδα,

πήγαινε, ο δρόμος έτοιμος κι αυτού στο περιγιάλι

τα τόσα πλοία πόφεραν εσέν’ απ’ την Μυκήνην.

 

Ἀτρεΐδη σοὶ πρῶτα μαχήσομαι ἀφραδέοντι,

ἣ θέμις ἐστὶν ἄναξ ἀγορῇ· σὺ δὲ μή τι χολωθῇς.

ἀλκὴν μέν μοι πρῶτον ὀνείδισας ἐν Δαναοῖσι

φὰς ἔμεν ἀπτόλεμον καὶ ἀνάλκιδα· ταῦτα δὲ πάντα

ἴσασ᾽ Ἀργείων ἠμὲν νέοι ἠδὲ γέροντες.

σοὶ δὲ διάνδιχα δῶκε Κρόνου πάϊς ἀγκυλομήτεω·

σκήπτρῳ μέν τοι δῶκε τετιμῆσθαι περὶ πάντων,

ἀλκὴν δ᾽ οὔ τοι δῶκεν, ὅ τε κράτος ἐστὶ μέγιστον.

δαιμόνι᾽ οὕτω που μάλα ἔλπεαι υἷας Ἀχαιῶν     40

ἀπτολέμους τ᾽ ἔμεναι καὶ ἀνάλκιδας ὡς ἀγορεύεις;

εἰ δέ τοι αὐτῷ θυμὸς ἐπέσσυται ὥς τε νέεσθαι

ἔρχεο· πάρ τοι ὁδός, νῆες δέ τοι ἄγχι θαλάσσης

ἑστᾶσ᾽, αἵ τοι ἕποντο Μυκήνηθεν μάλα πολλαί.

 

Πλην άλλοι ανδράγαθοι Αχαιοί θα μείνουν  εις το τέλος,

την Τροίαν να πορθήσωμεν. Και τούτοι πάλι ας φύγουν,

αν θέλουν, στην πατρίδα τους, και στον αγώνα μόνος

θα μείνω με τον Σθένελον, ώσπου να πέσ’ η Τροία,

όπως μας έστειλεν εδώ των αθανάτων γνώμη.».

 

ἀλλ᾽ ἄλλοι μενέουσι κάρη κομόωντες Ἀχαιοὶ        45

εἰς ὅ κέ περ Τροίην διαπέρσομεν. εἰ δὲ καὶ αὐτοὶ

φευγόντων σὺν νηυσὶ φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν·

νῶϊ δ᾽ ἐγὼ Σθένελός τε μαχησόμεθ᾽ εἰς ὅ κε τέκμωρ

Ἰλίου εὕρωμεν· σὺν γὰρ θεῷ εἰλήλουθμεν.

 

Είπε, κι οι Αχαιόπαιδες μ’ αλαλαγμούς τον στέρξαν,

ως του Τυδείδη εθαύμασαν τον λόγον του ιπποδάμου.

Τότε σηκώθηκε ο ιππευτής ο Νέστωρ να ομιλήση:

 

ὣς ἔφαθ᾽, οἳ δ᾽ ἄρα πάντες ἐπίαχον υἷες Ἀχαιῶν

μῦθον ἀγασσάμενοι Διομήδεος ἱπποδάμοιο.

τοῖσι δ᾽ ἀνιστάμενος μετεφώνεεν ἱππότα Νέστωρ·

 

«Τυδείδη, και στον πόλεμον εξόχως είσαι ανδρείος,

και εις την βουλήν υπερτερείς πολύ των ομηλίκων.

Και λόγον είπες, που Αχαιός κανείς δεν θέλει ψέξει

ή θα σου αντείπει. Αλλ’ άφησες το πλήρωμα των λόγων.

Και νέος είσαι, ώστε παιδί να λέγεσαι δικό μου

μπορούσες υστερόγεννο. Και όμως ορθά τα λέγεις

προς τους Αργείους βασιλείς. Αλλ’ ως ανώτερός σου

στους χρόνους, όλον φανερά θα ειπώ τον στοχασμόν μου,

και δεν θ’ αφήσω τίποτε. Ουδέ θέλει αψηφήσει

κανείς τον λόγον μου, ουδ’ αυτός ο μέγας Αγαμέμνων.

Νόμον δεν έχει ούτε φυλή, αλλ’ ούτε εστίαν έχει

που τον εμφύλιον πόλεμον, τον άγριον, αγαπάει.

 

Τυδεΐδη περὶ μὲν πολέμῳ ἔνι καρτερός ἐσσι,

καὶ βουλῇ μετὰ πάντας ὁμήλικας ἔπλευ ἄριστος.

οὔ τίς τοι τὸν μῦθον ὀνόσσεται ὅσσοι Ἀχαιοί,      55

οὐδὲ πάλιν ἐρέει· ἀτὰρ οὐ τέλος ἵκεο μύθων.

ἦ μὲν καὶ νέος ἐσσί, ἐμὸς δέ κε καὶ πάϊς εἴης

ὁπλότατος γενεῆφιν· ἀτὰρ πεπνυμένα βάζεις

Ἀργείων βασιλῆας, ἐπεὶ κατὰ μοῖραν ἔειπες.

ἀλλ᾽ ἄγ᾽ ἐγών, ὃς σεῖο γεραίτερος εὔχομαι εἶναι,

ἐξείπω καὶ πάντα διίξομαι· οὐδέ κέ τίς μοι

μῦθον ἀτιμήσει᾽, οὐδὲ κρείων Ἀγαμέμνων.

ἀφρήτωρ ἀθέμιστος ἀνέστιός ἐστιν ἐκεῖνος

ὃς πολέμου ἔραται ἐπιδημίου ὀκρυόεντος.

 

Πλην τώρ’ ας υπακούσωμεν στην μαύρην νύκτα και όλοι

το δείπνο ας ετοιμάσωμεν, και φύλακες απ’ έξω

του τείχους εις τον χάνδακα σιμά να ξενυκτίσουν.

Των νέων τούτο εσύστησα. Και αρχήν, Ατρείδη, σ’ άλλα

συ κάμε, ως είσαι υπέρτατος των άλλων ηγεμόνων.

Εις δείπνον συ τους γέροντες προσκάλεσε. Σου πρέπει

είναι οι σκηνές σου από κρασιά γεμάτες, που απ’ την Θράκην

σου φέρνουν καθημερινώς των Αχαιών τα πλοία,

και όλα σου υπάρχουν τα καλά δια να φιλοξενήσης.

Όπου πολλοί θα συναχθούν, πολλές θ’ ακούσεις γνώμες.

Συ δέξου την καλύτερη. Και ανάγκην έχομ’ όλοι

γνώμης ορθής, γνώμης σοφής. Οι εχθροί μας κάνουν τόσα

πυρά σιμά στα πλοία μας. Να το χαρεί ποιος είναι;

Η νύκτα τούτη τον στρατόν θα σώσ’ ή θ’ αφανίση.».

ἀλλ᾽ ἤτοι νῦν μὲν πειθώμεθα νυκτὶ μελαίνῃ           65

δόρπά τ᾽ ἐφοπλισόμεσθα· φυλακτῆρες δὲ ἕκαστοι

λεξάσθων παρὰ τάφρον ὀρυκτὴν τείχεος ἐκτός.

κούροισιν μὲν ταῦτ᾽ ἐπιτέλλομαι· αὐτὰρ ἔπειτα

Ἀτρεΐδη σὺ μὲν ἄρχε· σὺ γὰρ βασιλεύτατός ἐσσι.

δαίνυ δαῖτα γέρουσιν· ἔοικέ τοι, οὔ τοι ἀεικές.      70

πλεῖαί τοι οἴνου κλισίαι, τὸν νῆες Ἀχαιῶν

ἠμάτιαι Θρῄκηθεν ἐπ᾽ εὐρέα πόντον ἄγουσι·

πᾶσά τοί ἐσθ᾽ ὑποδεξίη, πολέεσσι δ᾽ ἀνάσσεις.

πολλῶν δ᾽ ἀγρομένων τῷ πείσεαι ὅς κεν ἀρίστην

βουλὴν βουλεύσῃ· μάλα δὲ χρεὼ πάντας Ἀχαιοὺς

ἐσθλῆς καὶ πυκινῆς, ὅτι δήϊοι ἐγγύθι νηῶν

καίουσιν πυρὰ πολλά· τίς ἂν τάδε γηθήσειε;

νὺξ δ᾽ ἧδ᾽ ἠὲ διαρραίσει στρατὸν ἠὲ σαώσει.

 

Είπεν αυτά και υπάκουσαν εκείνοι στην φωνήν του.

ὣς ἔφαθ᾽, οἳ δ᾽ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδὲ πίθοντο.

 

Τότε τους νυκτοφύλακες με τ’ άρματά τους όλα

εκίνησαν του Νέστορος ο υιός,ο Θρασυμήδης,

Ασκάλαφος και Ιάλμενος, παιδιά και οι δυο του Άρη,

Μηριόνης και Δηίπυρος και με τον Αφαρέα

του Κρείοντος το υπέρλαμπρον αγόρι ο Λυκομήδης.

Οι πολεμάρχ’ ήσαν επτά κι είχ’ εκατόν καθένας

αγόρια, οπού με μακριά κοντάρ’ ακολουθούσαν.

Και ανάμεσα στον χάνδακα καθίσαν και στο τείχος,

φωτιάν ανάψαν κι έκαμαν το δείπνον του καθένας.

 

ἐκ δὲ φυλακτῆρες σὺν τεύχεσιν ἐσσεύοντο             80

ἀμφί τε Νεστορίδην Θρασυμήδεα ποιμένα λαῶν,

ἠδ᾽ ἀμφ᾽ Ἀσκάλαφον καὶ Ἰάλμενον υἷας Ἄρηος

ἀμφί τε Μηριόνην Ἀφαρῆά τε Δηΐπυρόν τε,

ἠδ᾽ ἀμφὶ Κρείοντος υἱὸν Λυκομήδεα δῖον.

ἕπτ᾽ ἔσαν ἡγεμόνες φυλάκων, ἑκατὸν δὲ ἑκάστῳ  85

κοῦροι ἅμα στεῖχον δολίχ᾽ ἔγχεα χερσὶν ἔχοντες·

κὰδ δὲ μέσον τάφρου καὶ τείχεος ἷζον ἰόντες·

ἔνθα δὲ πῦρ κήαντο, τίθεντο δὲ δόρπα ἕκαστος.

 

Των Αχαιών  τους γέροντες συνάθροισεν ο Ατρείδης

εις την σκηνήν του κι έβαλεν  ευφραντικό τραπέζι,

τα χέρι’ απλώσαν στα έτοιμα φαγιά που εμπρός τους είχαν.

 

Ἀτρεΐδης δὲ γέροντας ἀολλέας ἦγεν Ἀχαιῶν

ἐς κλισίην, παρὰ δέ σφι τίθει μενοεικέα δαῖτα.      90

οἳ δ᾽ ἐπ᾽ ὀνείαθ᾽ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.

 

Και του φαγιού και του ποσού την όρεξη  αφού σβήσαν,

πρώτος ο γέρος άρχισε σκέψιν εμπρός να φέρη,

ο Νέστωρ, οπού η γνώμη του ως πρώτα επροτιμήθη.

Εκείνος τους αγόρευε καλόγνωμα και είπε:

 

αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,

τοῖς ὁ γέρων πάμπρωτος ὑφαίνειν ἤρχετο μῆτιν

Νέστωρ, οὗ καὶ πρόσθεν ἀρίστη φαίνετο βουλή·

ὅ σφιν ἐϋφρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν·         95

«Ω Αγαμέμνον’ αρχηγέ, τρισένδοξε Ατρείδη,

από εσέ θα καμω αρχήν, σ’ εσέ θα κάμω τέλος.

Πολλών λαών είσαι αρχηγός και σου’δωκε ο Κρονίδης,

δια να βουλεύεσαι σ’ αυτούς, και νόμιμα και σκήπτρο,

όθεν εξόχως πρέπει συ να λέγης και ν’ ακούεις

και να εκτελείς  ό,τι αγαθόν και του άλλου ο νους εμπνέει.

Το έργον θα κρέμεται από σε, πόδειξ’ εκείνου ο λόγος.

Και άκουσε αυτό που ορθότερον απ’  όλα εγώ νομίζω.

 

Ἀτρεΐδη κύδιστε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον

ἐν σοὶ μὲν λήξω, σέο δ᾽ ἄρξομαι, οὕνεκα πολλῶν

λαῶν ἐσσι ἄναξ καί τοι Ζεὺς ἐγγυάλιξε

σκῆπτρόν τ᾽ ἠδὲ θέμιστας, ἵνά σφισι βουλεύῃσθα.

τώ σε χρὴ περὶ μὲν φάσθαι ἔπος ἠδ᾽ ἐπακοῦσαι,

κρηῆναι δὲ καὶ ἄλλῳ, ὅτ᾽ ἄν τινα θυμὸς ἀνώγῃ

εἰπεῖν εἰς ἀγαθόν· σέο δ᾽ ἕξεται ὅττί κεν ἄρχῃ.

αὐτὰρ ἐγὼν ἐρέω ὥς μοι δοκεῖ εἶναι ἄριστα.

 

Ότι, θαρρώ, καλύτερα δεν θα σκεφθή κανένας

απ’ ό,τι σκέφθηκ’ απ’αρχής, αφού του χολωμένου

Πηλείδη μέσ’ απ’ την σκηνήν την κόρην Βρισηίδα

επήρες, ω διογέννητε, στην γνώμη μου εναντίον

κα αν και πολύ σ’ εμπόδιζα και σε παρακαλούσα,

μόνον την μεγαλόκαρδην υπάκουσες ψυχήν σου.

Κι εξαίσιον άνδρα αψήφησες  που και οι θεοί δοξάσαν.

Και το βραβείον του κρατείς. Αλλά και τώρ’ ακόμη

πώς να τον ειρηνεύσωμεν ας στοχασθούμεν όλοι

με πολλά δώρα πρόσχαρα και λόγια μελωμένα.».

 

οὐ γάρ τις νόον ἄλλος ἀμείνονα τοῦδε νοήσει

οἷον ἐγὼ νοέω ἠμὲν πάλαι ἠδ᾽ ἔτι καὶ νῦν          105

ἐξ ἔτι τοῦ ὅτε διογενὲς Βρισηΐδα κούρην

χωομένου Ἀχιλῆος ἔβης κλισίηθεν ἀπούρας

οὔ τι καθ᾽ ἡμέτερόν γε νόον· μάλα γάρ τοι ἔγωγε

πόλλ᾽ ἀπεμυθεόμην· σὺ δὲ σῷ μεγαλήτορι θυμῷ

εἴξας ἄνδρα φέριστον, ὃν ἀθάνατοί περ ἔτισαν, 110

ἠτίμησας, ἑλὼν γὰρ ἔχεις γέρας· ἀλλ᾽ ἔτι καὶ νῦν

φραζώμεσθ᾽ ὥς κέν μιν ἀρεσσάμενοι πεπίθωμεν

δώροισίν τ᾽ ἀγανοῖσιν ἔπεσσί τε μειλιχίοισι.

 

Και προς αυτόν απάντησεν ο μέγας Αγαμέμνων:

 

«Όλες μου είπες, γέροντα, σωστά τες αμαρτίες.

Έσφαλα, ναι, τ’ ομολογώ. Αντί πολλών αξίζει

λαών ο άνθρωπος που ο Ζευς ολόψυχ’ αγαπήσει.

Ως τώρα τούτον τίμησε, κι εμάς έχει αφανίσει,

αλλ’ αν και τόσο ελεεινά τυφλώθη τότε ο νους μου

να το διορθώσω επιθυμώ με ξαγοράν πλουσίαν.

 

Και ιδού τα δώρα υπέρλαμπρα, που εγώ θα του προσφέρω.

Άκαυτοι τρίποδες επτά, χρυσού τάλαντα δέκα,

είκοσι λέβητες λαμπροί και δώδεκα γενναίοι

ίπποι που εκέρδισαν πολλά τα πόδια των βραβεία.

Αγροί και πολυτίμητο χρυσάφι δεν θα ελείπαν

του ανδρός, οπού θα ελάμβανε τα πλούτη απ’ τα βραβεία,

όσ’ απ’ τες νίκες έλαβα των μονονύχων ίππων,

 

τὸν δ᾽ αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·

ὦ γέρον οὔ τι ψεῦδος ἐμὰς ἄτας[1] κατέλεξας·    115

ἀασάμην, οὐδ᾽ αὐτὸς ἀναίνομαι. ἀντί νυ πολλῶν

λαῶν ἐστὶν ἀνὴρ ὅν τε Ζεὺς κῆρι φιλήσῃ,

ὡς νῦν τοῦτον ἔτισε, δάμασσε δὲ λαὸν Ἀχαιῶν.

ἀλλ᾽ ἐπεὶ ἀασάμην φρεσὶ λευγαλέῃσι πιθήσας,

ἂψ ἐθέλω ἀρέσαι δόμεναί τ᾽ ἀπερείσι᾽ ἄποινα.    120

ὑμῖν δ᾽ ἐν πάντεσσι περικλυτὰ δῶρ᾽ ὀνομήνω

ἕπτ᾽ ἀπύρους τρίποδας, δέκα δὲ χρυσοῖο τάλαντα,

αἴθωνας δὲ λέβητας ἐείκοσι, δώδεκα δ᾽ ἵππους

πηγοὺς ἀθλοφόρους, οἳ ἀέθλια ποσσὶν ἄροντο.

οὔ κεν ἀλήϊος εἴη ἀνὴρ ᾧ τόσσα γένοιτο,            125

οὐδέ κεν ἀκτήμων ἐριτίμοιο χρυσοῖο,

ὅσσά μοι ἠνείκαντο ἀέθλια μώνυχες ἵπποι.

 

κι επτά Λεσβίδες άξιες σ’ έργα λαμπρά να δώσω,

που όταν την Λέσβον πόρθησεν αυτός, είχε διαλέξει

εύμορφες που των γυναικών το γένος ενικούσαν.

 

Τούτες θα   δώσω και μ’ αυτές θα είναι η Βρισηίδα

οπού του επήρα. Κι ενταυτώ θα ομώσω μέγαν όρκον,

ότι στην κλίνην της ποτέ μαζι της δεν ανέβην

ως των ανθρώπων γυναικών και ανδρών, το θέλει ο πόθος.

 

Και τούτ’ αμέσως θα δοθούν και αν οι θεοί θελήσουν

την υψηλήν να ρίξωμεν την πόλιν του Πριάμου,

ας πάρη όταν οι Αχαιοί τα λάφυρα μοιράσουν,

από χρυσόν και χάλκωμα γεμάτο ένα καράβι,

κι είκοσι Τρωαδίτισσες γυναίκες ας διαλέξει

που μόν’ η Ελέν’ η Άργισσα στο κάλλος θα υπερβαίνει.

 

δώσω δ᾽ ἑπτὰ γυναῖκας ἀμύμονα ἔργα ἰδυίας

Λεσβίδας, ἃς ὅτε Λέσβον ἐϋκτιμένην ἕλεν αὐτὸς

ἐξελόμην, αἳ κάλλει ἐνίκων φῦλα γυναικῶν.        130

τὰς μέν οἱ δώσω, μετὰ δ᾽ ἔσσεται ἣν τότ᾽ ἀπηύρων

κούρη Βρισῆος· ἐπὶ δὲ μέγαν ὅρκον ὀμοῦμαι

μή ποτε τῆς εὐνῆς ἐπιβήμεναι ἠδὲ μιγῆναι,

ἣ θέμις ἀνθρώπων πέλει ἀνδρῶν ἠδὲ γυναικῶν.

ταῦτα μὲν αὐτίκα πάντα παρέσσεται· εἰ δέ κεν αὖτε

ἄστυ μέγα Πριάμοιο θεοὶ δώωσ᾽ ἀλαπάξαι,

νῆα ἅλις χρυσοῦ καὶ χαλκοῦ νηησάσθω

εἰσελθών, ὅτε κεν δατεώμεθα ληΐδ᾽ Ἀχαιοί,

Τρωϊάδας δὲ γυναῖκας ἐείκοσιν αὐτὸς ἑλέσθω,

αἴ κε μετ᾽ Ἀργείην Ἑλένην κάλλισται ἔωσιν.       140

 

Και στ’ Άργος το Αχαϊκόν, της γης μαστάρι, ας φθάση,

γαμπρόν τον θέλω αγαπητόν, ως έχω τον Ορέστην,

που χαίρετ’ όλα τα καλά μονάκριβό μου αγόρι.

 

Στο στερεό μου μέγαρο τρεις έχω θυγατέρες.

Από τες τρεις αδώρητα στο σπίτι του Πηλέως

ας φέρ’ ή την Χρυσόθεμιν ή και την Λαοδίκην

ή και την Ιφιάνασσαν και θα της δώσω δώρα

όσα κανείς στην κόρη του δεν έδωκε πατέρας.

εἰ δέ κεν Ἄργος ἱκοίμεθ᾽ Ἀχαιϊκὸν οὖθαρ ἀρούρης

γαμβρός κέν μοι ἔοι· τίσω δέ μιν ἶσον Ὀρέστῃ,

ὅς μοι τηλύγετος τρέφεται θαλίῃ ἔνι πολλῇ.

τρεῖς δέ μοί εἰσι θύγατρες ἐνὶ μεγάρῳ εὐπήκτῳ

Χρυσόθεμις καὶ Λαοδίκη καὶ Ἰφιάνασσα,            145

τάων ἥν κ᾽ ἐθέλῃσι φίλην ἀνάεδνον ἀγέσθω

πρὸς οἶκον Πηλῆος· ἐγὼ δ᾽ ἐπὶ μείλια δώσω

πολλὰ μάλ᾽, ὅσσ᾽ οὔ πώ τις ἑῇ ἐπέδωκε θυγατρί·

 

Κι οι εξής είναι οι περίφημες που θα του δώσω χώρες:

Φηρές το θείον πόλισμα, Ενόπη, Καρδαμύλη,

Ιρή χλοώδης Πήδασος αμπελοφόρος όλη,

Αίπεια λαμπρή και Άνθεια με το παχύ γρασίδι.

Όλες ακρόγιαλα σιμά, με την αμμώδη Πύλον.

Κι οι εγκάτοικοι πολύαρνοι, πολύμοσχοι με δώρα

θα τον τιμήσουν ως θεόν και αφθόνως θα του δίδουν

τα διορισμένα δίκαια, στο σκήπτρον αποκάτω.

 

Τούτα τα υπόσχομαι, αν αυτός απ’ τον θυμόν του παύση.

Ας πραϋνθή – απράϋντος και άσπονδος είν’ ο Άδης,

δια τούτο μόνος των θεών μισείται  απ’ τους ανθρώπους –

σ’ εμέν’ ας κλίνη, ανώτερος ως είμαι βασιλέας,

και ως δια την ηλικίαν μου να προτιμώμαι αρμόζει.».

 

ἑπτὰ δέ οἱ δώσω εὖ ναιόμενα πτολίεθρα

Καρδαμύλην Ἐνόπην τε καὶ Ἱρὴν ποιήεσσαν     150

Φηράς τε ζαθέας ἠδ᾽ Ἄνθειαν βαθύλειμον

καλήν τ᾽ Αἴπειαν καὶ Πήδασον[2] ἀμπελόεσσαν.

πᾶσαι δ᾽ ἐγγὺς ἁλός, νέαται Πύλου ἠμαθόεντος·

ἐν δ᾽ ἄνδρες ναίουσι πολύρρηνες πολυβοῦται,

οἵ κέ ἑ δωτίνῃσι θεὸν ὣς τιμήσουσι                        155

καί οἱ ὑπὸ σκήπτρῳ λιπαρὰς τελέουσι θέμιστας.

ταῦτά κέ οἱ τελέσαιμι μεταλήξαντι χόλοιο.

δμηθήτω· Ἀΐδης τοι ἀμείλιχος ἠδ᾽ ἀδάμαστος,

τοὔνεκα καί τε βροτοῖσι θεῶν ἔχθιστος ἁπάντων·

καί μοι ὑποστήτω ὅσσον βασιλεύτερός εἰμι        160

ἠδ᾽ ὅσσον γενεῇ προγενέστερος εὔχομαι εἶναι.

 

 

ß                                                            à

G

 



[1]Αυτά τα λόγια, ο Αγαμέμνων, τα επαναλαμβάνει και μπροστά στον Αχιλλέα, στην ΡΑΨΩΔΙΑ Τ, στ. 78-144. Εκεί εξιστορεί και τον μύθο της ΑΤΗΣ.

 

 

[2]Η ΠΗΔΑΣΟΣ είναι η ΜΕΘΩΝΗ. [Παυσανίας, Μεσσηνιακά, [IV], 35, 1 : Η Μοθώνη, προτού μαζευτεί ο κατά της Τροίας στρατός και κατά τη διάρκεια  του Τρωικού Πολέμου ονομαζόταν ΠΗΔΑΣΟΣ.  Ύστερα μετονομάστηκε και πήρε το όνομα της κόρης του Οινέα, όπως οι ίδιοι οι Μοθωναίοι λένε. Γιατί ο Οινέας, ο γιος του Πορθάονα, ο οποίος μετά την άλωση της Τροίας πήγε στον Διομήδη, στην Πελοπόννησο,  λένε πως είχε αποκτήσει κόρη την Μοθώνη από μία παλλακή.  Κατά τη γνώμη μου όμως, στην θέση έδωσε το όνομα ο βράχος ΜΟΘΩΝ, ο οποίος σχηματίζει και το λιμάνι της πόλης. Γιατί και την είσοδο των πλοίων την κάνει στενότερη, καθώς προχωρεί στην θάλασσα κάτω από την επιφάνειά της, και εμποδίζει ταυτόχρονα την θάλασσα να ταράσσεται βαθειά].