ΙΛΙΑΔΟΣ  -  ΡΑΨΩΔΙΑ  I΄

(στίχοι  : 162-306)

[Μετάφραση : ΙΑΚΩΒΟΥ  ΠΟΛΥΛΑ]

 

 

Και ο Νέστωρ ο Γερήνιος ιππότης του αποκρίθη:

 

«Ω Αγαμέμνον’ αρχηγέ, τρισένδοξε Ατρείδη,

τα δώρα δεν είναι μικρά που δίδεις του Πηλείδη.

Και άνδρες ας στείλουμ’ εκλεκτούς στον θείον Αχιλλέα,

και ας ξεκινήσουν γρήγορα να φθάσουν στην σκηνήν του.

 

 

τὸν δ᾽ ἠμείβετ᾽ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·

Ἀτρεΐδη κύδιστε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον

δῶρα μὲν οὐκέτ᾽ ὀνοστὰ διδοῖς Ἀχιλῆϊ ἄνακτι·

ἀλλ᾽ ἄγετε κλητοὺς ὀτρύνομεν, οἵ κε τάχιστα  165

ἔλθωσ᾽ ἐς κλισίην Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος.

 

Και ακούτε να τους δειξω εγώ, κι εκείνοι ας υπακούσουν.

Ο Φοίνιξ ο διίφιλος θα’ναι οδηγός και πρώτος,

ο μέγας Αίας έπειτα και ο θείος Οδυσσέας,

κατόπιν των οι κήρυκες Οδίος κι Ευρυβάτης.

Νίψιμο φέρτε και σιγήν κηρύξετ’ ευλαβείας

δια να ευχηθούμεν έλεος προς τον πατέρα Δία.».

 

εἰ δ᾽ ἄγε τοὺς ἂν ἐγὼ ἐπιόψομαι οἳ δὲ πιθέσθων.

Φοῖνιξ μὲν πρώτιστα Διῒ φίλος ἡγησάσθω,

αὐτὰρ ἔπειτ᾽ Αἴας τε μέγας καὶ δῖος Ὀδυσσεύς·

κηρύκων δ᾽ Ὀδίος τε καὶ Εὐρυβάτης ἅμ᾽ ἑπέσθων.

φέρτε δὲ χερσὶν ὕδωρ, εὐφημῆσαί τε κέλεσθε,

ὄφρα Διὶ Κρονίδῃ ἀρησόμεθ᾽, αἴ κ᾽ ἐλεήσῃ.

 

Είπε και εις όλους αρεστός εφάνη εκείνου ο λόγος.

Και τα νερά τους έχυσαν οι κήρυκες στα χέρια,

και αφού κρατήρες με κρασί στεφάνωσαν οι νέοι

έδωκε σ’ όλους απαρχή στα γεμιστά ποτήρια,

και αφού σπονδίσαν κι έπιαν όσ’ ήθελε η ψυχή τους,

από του Ατρείδη την σκηνήν εβγήκαν κι εκινήσαν.

 

ὣς φάτο, τοῖσι δὲ πᾶσιν ἑαδότα μῦθον ἔειπεν.

αὐτίκα κήρυκες μὲν ὕδωρ ἐπὶ χεῖρας ἔχευαν,

κοῦροι δὲ κρητῆρας ἐπεστέψαντο ποτοῖο,           175

νώμησαν δ᾽ ἄρα πᾶσιν ἐπαρξάμενοι δεπάεσσιν.

αὐτὰρ ἐπεὶ σπεῖσάν τ᾽ ἔπιόν θ᾽ ὅσον ἤθελε θυμός,

ὁρμῶντ᾽ ἐκ κλισίης Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο.

 

Και ο Νεστωρ σύσταινε σ’ αυτούς με λόγον και με νεύμα

στον Οδυσσέα μάλιστα πολύ να προσπαθήσουν

να πείσουν όπως δύνανται τον άψογον Πηλείδην.

Και ως πήγαιναν ακρόγιαλα στον Ποσειδώνα ευχόνταν

την μεγαλόκαρδην ψυχήν να πείσουν του Αχιλλέως.

 

τοῖσι δὲ πόλλ᾽ ἐπέτελλε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ

δενδίλλων ἐς ἕκαστον, Ὀδυσσῆϊ δὲ μάλιστα,     180

πειρᾶν ὡς πεπίθοιεν ἀμύμονα Πηλεΐωνα.

τὼ δὲ βάτην παρὰ θῖνα πολυφλοίσβοιο θαλάσσης

πολλὰ μάλ᾽ εὐχομένω γαιηόχῳ ἐννοσιγαίῳ

ῥηϊδίως πεπιθεῖν μεγάλας φρένας Αἰακίδαο.

 

Στων Μυρμιδόνων τες σκηνές εφθάσαν  και στα πλοία,

κι ήβραν  αυτόν το πνεύμα του να τέρπει με γλυκείαν

καλήν κιθάραν τεχνικήν μ’ ολάργυρον τον πήχυν,

που διάλεξ’ απ’ τα λάφυρα την πόλιν όταν πήρε

του Ηετίωνος. Αυτός και την ψυχήν μ’ εκείνην

ιλάρωνε, και των ανδρών  τες δόξες ετραγούδα.

Και ο Πάτροκλος εκάθονταν απέναντί του μόνος

σιωπηλός κι ανάμενε να παύση το τραγούδι.

Ωστόσο αυτού προχώρησαν, και πρώτος ο Οδυσσέας,

κι εμπρός του εστάθηκαν ορθοί. Πετάχθη ξιπασμένος

απ’ το θρονί του μ’ όλην του τη φόρμιγγα ο Πηλείδης.

Ο Πάτροκος σηκώθηκε και αυτός άμα τους είδε.

Μυρμιδόνων δ᾽ ἐπί τε κλισίας καὶ νῆας ἱκέσθην, 185

τὸν δ᾽ εὗρον φρένα τερπόμενον φόρμιγγι λιγείῃ*

καλῇ δαιδαλέῃ, ἐπὶ δ᾽ ἀργύρεον ζυγὸν ἦεν,

τὴν ἄρετ᾽ ἐξ ἐνάρων πόλιν Ἠετίωνος ὀλέσσας·

τῇ ὅ γε θυμὸν ἔτερπεν, ἄειδε δ᾽ ἄρα κλέα ἀνδρῶν.

Πάτροκλος δέ οἱ οἶος ἐναντίος ἧστο σιωπῇ,      190

δέγμενος Αἰακίδην ὁπότε λήξειεν ἀείδων,

τὼ δὲ βάτην προτέρω, ἡγεῖτο δὲ δῖος Ὀδυσσεύς,

στὰν δὲ πρόσθ᾽ αὐτοῖο· ταφὼν δ᾽ ἀνόρουσεν Ἀχιλλεὺς

αὐτῇ σὺν φόρμιγγι λιπὼν ἕδος ἔνθα θάασσεν.

ὣς δ᾽ αὔτως Πάτροκλος, ἐπεὶ ἴδε φῶτας, ἀνέστη.

 

«Χαιρετε, ω φίλοι μου ακριβοί, τους είπεν ο Αχιλλέας,

- θα είναι ανάγκη φοβερή – σεις είσθε αγαπητοί μου,

όσο κανείς των Αχαιών, και ας είμαι χολωμένος.».

 

Παράμερα τους έμπασεν ο θείος Αχιλλέας

και τους εκάθισε εις θρονιά με τάπητες ωραίους,

και του Πατρόκλου  είπεν ευθύς: «Τρανότερον κρατήρα,

Μενοιτιάδη, στήσε τους, και με κρασι γενναίο

συγκέρνα τον, κι ετοίμασε του καθενός ποτήρι.

Ότ’, είναι άνδρες ακριβοί στην σκέπην μου αποκάτω.».

τὼ καὶ δεικνύμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·

χαίρετον· ἦ φίλοι ἄνδρες ἱκάνετον ἦ τι μάλα χρεώ,

οἵ μοι σκυζομένῳ περ Ἀχαιῶν φίλτατοί ἐστον.

ὣς ἄρα φωνήσας προτέρω ἄγε δῖος Ἀχιλλεύς,

εἷσεν δ᾽ ἐν κλισμοῖσι τάπησί τε πορφυρέοισιν.      200

αἶψα δὲ Πάτροκλον προσεφώνεεν ἐγγὺς ἐόντα·

μείζονα δὴ κρητῆρα Μενοιτίου υἱὲ καθίστα,

ζωρότερον δὲ κέραιε, δέπας δ᾽ ἔντυνον ἑκάστῳ·

οἳ γὰρ φίλτατοι ἄνδρες ἐμῷ ὑπέασι μελάθρῳ.

 

Υπάκουσεν ο Πάτροκλος τον ποθητόν του φίλον.

Και αυτόες εις κρεατοσάνιδα, την φωτεινή γωνία

αρνιού την πλάτην έριξε κι ερίφι σαρκωμένο

με χοίρου νώτον  πόλαμπε στο πάχος κι ο Αυτομέδων

του τα εβαστούσε κι έκοφτεν ο θείος Αχιλλέας.

Και αφού τα λιάνισ’ εύμορφα, τα πέρασε στες σούβλες,

και ωστόσο φωτιάν άναφτεν ο Πάτροκλος μεγάλην

 

ὣς φάτο, Πάτροκλος δὲ φίλῳ ἐπεπείθεθ᾽ ἑταίρῳ.

αὐτὰρ ὅ γε κρεῖον μέγα κάββαλεν ἐν πυρὸς αὐγῇ,

ἐν δ᾽ ἄρα νῶτον ἔθηκ᾽ ὄϊος καὶ πίονος αἰγός,

ἐν δὲ συὸς σιάλοιο ῥάχιν τεθαλυῖαν ἀλοιφῇ.

τῷ δ᾽ ἔχεν Αὐτομέδων, τάμνεν δ᾽ ἄρα δῖος Ἀχιλλεύς.

καὶ τὰ μὲν εὖ μίστυλλε καὶ ἀμφ᾽ ὀβελοῖσιν ἔπειρε,

πῦρ δὲ Μενοιτιάδης δαῖεν μέγα ἰσόθεος φώς.

 

και όταν εκάηκε η φωτιά και όλη εμαράνθ’  η φλόγα

αφού τ’ ανθράκια έστρωσαν άνω στους ψήστες βάζει

τες σούβλες και στα κρέατα  το άγιο ρίχνει αλάτι.

Και αφού εψηθήκαν τα ’συρεν επάνω στες σανίδες,

και ο Πάτροκλος εις κάνιστρα λαμπρά  τον άρτον φέρνει

στην τράπεζαν, και ο Αχιλλεύς τα κρέατα μοιράζει.

 

αὐτὰρ ἐπεὶ κατὰ πῦρ ἐκάη καὶ φλὸξ ἐμαράνθη,

ἀνθρακιὴν στορέσας ὀβελοὺς ἐφύπερθε τάνυσσε,

πάσσε δ᾽ ἁλὸς θείοιο κρατευτάων ἐπαείρας.

αὐτὰρ ἐπεί ῥ᾽ ὤπτησε καὶ εἰν ἐλεοῖσιν ἔχευε,     215

Πάτροκλος μὲν σῖτον ἑλὼν ἐπένειμε τραπέζῃ

καλοῖς ἐν κανέοισιν, ἀτὰρ κρέα νεῖμεν Ἀχιλλεύς.

 

Κι εκάθισεν απέναντι του θείου Οδυσσέως

κι επρόσταξε  τον φίλον του την προσφοράν να κάμη,

και ο Πάτροκλος τες απαρχές στες φλόγες παραδίδει.

Άπλωσαν τότε τα έτοιμα καλά που εμπρός τους είχαν.

Και αφού σ’ εκείνα ευφράνθηκαν, του Φοίνικος ο Αιας

έκαμε νεύμα. Ενόησεν ο Οδυσσεύς ο θείος,

ένα ποτήρι εγέμισε κι επρόπιε του Αχιλλέως :

 

αὐτὸς δ᾽ ἀντίον ἷζεν Ὀδυσσῆος θείοιο

τοίχου τοῦ ἑτέροιο, θεοῖσι δὲ θῦσαι ἀνώγει

Πάτροκλον ὃν ἑταῖρον· ὃ δ᾽ ἐν πυρὶ βάλλε θυηλάς.

οἳ δ᾽ ἐπ᾽ ὀνείαθ᾽ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.

αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,

νεῦσ᾽ Αἴας Φοίνικι· νόησε δὲ δῖος Ὀδυσσεύς,

πλησάμενος δ᾽ οἴνοιο δέπας δείδεκτ᾽ Ἀχιλῆα·

 

«Χαίρε, Αχιλλέα. Μήτ’ εδώ και μήτε στου  Ατρείδη

εις την σκηνήν παράπονο δεν έχομε του δείπνου,

και άφθονα υπάρχουν τα καλά στο ισόμοιρο τραπέζι.

Τον νουν όμως δεν έχομε στο ευφραντικό τραπέζι,

αλλά μεγάλην συμφοράν  με τρόμον έμπροσθέν μας

βλέπομε. Τώρα θα σωθούν ή θα χαθούν τα πλοία,

αν μη εσύ, διόθρεπτε, ζωσθής την δύναμίν σου.

 

χαῖρ᾽ Ἀχιλεῦ· δαιτὸς μὲν ἐΐσης οὐκ ἐπιδευεῖς       225

ἠμὲν ἐνὶ κλισίῃ Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο

ἠδὲ καὶ ἐνθάδε νῦν, πάρα γὰρ μενοεικέα πολλὰ

δαίνυσθ᾽· ἀλλ᾽ οὐ δαιτὸς ἐπηράτου ἔργα μέμηλεν,

ἀλλὰ λίην μέγα πῆμα διοτρεφὲς εἰσορόωντες

δείδιμεν· ἐν δοιῇ δὲ σαωσέμεν ἢ ἀπολέσθαι           230

νῆας ἐϋσσέλμους, εἰ μὴ σύ γε δύσεαι ἀλκήν.

 

Ότι εκαθίσαν μεταξύ του τείχους και των πλοίων

οι Τρώες οι απότολμοι με τους βοηθους των όλους.

Και ανάψαν μύρια πυρά, και λέγουν ότι πλέον

δεν θα σταθούν και ακράτητοι θα πέσουν στα καράβια –

σ’ αυτούς αστράφτει, φανερό καλό σημάδι, ο Δίας.

Μανίζει ο Έκτωρ μ’ έπαρσιν πολλήν στην δύναμίν του,

και στον Κρονίδην θαρρετός θνητούς δεν συλλογιέται

μήτε θεούς, και φοβερά μέσα του λύσσα εμπήκε.

 

ἐγγὺς γὰρ νηῶν καὶ τείχεος αὖλιν ἔθεντο

Τρῶες ὑπέρθυμοι τηλεκλειτοί τ᾽ ἐπίκουροι

κηάμενοι πυρὰ πολλὰ κατὰ στρατόν, οὐδ᾽ ἔτι φασὶ

σχήσεσθ᾽, ἀλλ᾽ ἐν νηυσὶ μελαίνῃσιν πεσέεσθαι.    235

Ζεὺς δέ σφι Κρονίδης ἐνδέξια σήματα φαίνων

ἀστράπτει· Ἕκτωρ δὲ μέγα σθένεϊ βλεμεαίνων

μαίνεται ἐκπάγλως πίσυνος Διί, οὐδέ τι τίει

ἀνέρας οὐδὲ θεούς· κρατερὴ δέ ἑ λύσσα δέδυκεν.

 

Κι  η θεία τότε να’λθ’ Ηώς παρακαλεί και πρώτα

να κόψη αυτός τ’ ακρόπρυμνα καυχάται και τα πλοία

με πυρ να κάψει φλογερό και ως ο καπνός θα διώχνη

εδώ  κι εκεί τους Αχαιούς να τους εξολοθρεύση.

Πολύ φοβούμαι μην αυτά που φοβερίζει εκείνος

του τα εκτελέσουν οι θεοί, και η μοίρα μας στην Τροίαν

θέλει να πέσουμε, μακράν απ’ το ιπποτρόφον Άργος.

 

ἀρᾶται δὲ τάχιστα φανήμεναι Ἠῶ δῖαν·             240

στεῦται γὰρ νηῶν ἀποκόψειν ἄκρα κόρυμβα

αὐτάς τ᾽ ἐμπρήσειν μαλεροῦ πυρός, αὐτὰρ Ἀχαιοὺς

δῃώσειν παρὰ τῇσιν ὀρινομένους ὑπὸ καπνοῦ.

ταῦτ᾽ αἰνῶς δείδοικα κατὰ φρένα, μή οἱ ἀπειλὰς

ἐκτελέσωσι θεοί, ἡμῖν δὲ δὴ αἴσιμον εἴη                 245

φθίσθαι ἐνὶ Τροίῃ ἑκὰς Ἄργεος ἱπποβότοιο.

 

Αλλ’ άστα, αν θέλης, αν και αργά, των Αχαιών τα τέκνα

να σώσης απ’ τον τάραχον και την ορμήν των Τρώων.

Λύπην θα το’χης έπειτα και συ, και γενναμένο

κακό δεν διορθώνεται. Αλλ’ έγκαιρα στοχάσου

τους Δαναούς απ’ την κακήν ημέραν να φυλάξης.

Τι σου’λεγε ο πατέρας σου, γλυκιέ μου, την ημέραν

οπού στον Αγαμέμνονα σε έστελνε απ΄την Φθίαν;

 

ἀλλ᾽ ἄνα εἰ μέμονάς γε καὶ ὀψέ περ υἷας Ἀχαιῶν

τειρομένους ἐρύεσθαι ὑπὸ Τρώων ὀρυμαγδοῦ.

αὐτῷ τοι μετόπισθ᾽ ἄχος ἔσσεται, οὐδέ τι μῆχος

ῥεχθέντος κακοῦ ἔστ᾽ ἄκος εὑρεῖν· ἀλλὰ πολὺ πρὶν

φράζευ ὅπως Δαναοῖσιν ἀλεξήσεις κακὸν ἦμαρ.

ὦ πέπον ἦ μὲν σοί γε πατὴρ ἐπετέλλετο Πηλεὺς

ἤματι τῷ ὅτε σ᾽ ἐκ Φθίης Ἀγαμέμνονι πέμπε·

 

«Τέκνον, τες νίκες η Αθηνά κι η Ήρα θα σου δώσουν

αν το θελήσουν, αλλά συ στο στήθος θα δαμάσης

την μεγαλόκαρδην ψυχήν. Προτίμα να’σαι πράος.

Άπεχε απ’ την κακόπρακτην την έριδα, ώστε πλέον

θα σε τιμήσουν οι Αχαιοί και γέροντες και νέοι.».

τέκνον ἐμὸν κάρτος μὲν Ἀθηναίη τε καὶ Ἥρη

δώσουσ᾽ αἴ κ᾽ ἐθέλωσι, σὺ δὲ μεγαλήτορα θυμὸν

ἴσχειν ἐν στήθεσσι· φιλοφροσύνη γὰρ ἀμείνων·

ληγέμεναι δ᾽ ἔριδος κακομηχάνου, ὄφρά σε μᾶλλον

τίωσ᾽ Ἀργείων ἠμὲν νέοι ἠδὲ γέροντες.

 

Αυτά και συ τα λησμονείς, που εσύσταινεν ο γέρος.

Αλλά πραϋνου. Τον θυμόν, πληγήν φαρμακωμένην,

παύσε όσο ακόμα είναι καιρός. Και ο Ατρείδης θα σου δώσει

αντάξια δώρ’ αν προτιμάς της έχθρας την φιλίαν.

 

 

ὣς ἐπέτελλ᾽ ὃ γέρων, σὺ δὲ λήθεαι· ἀλλ᾽ ἔτι καὶ νῦν

παύε᾽, ἔα δὲ χόλον θυμαλγέα· σοὶ δ᾽ Ἀγαμέμνων

ἄξια δῶρα δίδωσι μεταλήξαντι χόλοιο.

 

Και ιδού πόσα υποσχέθηκε προτώρα στην σκηνήν του:

Άκαυτοι τρίποδες επτά, χρυσού ταλαντα δέκα,

είκοσι λέβητες λαμπροί και δώδεκα γενναίοι

ίπποι, που με τα πόδια των πήραν πολλά βραβεία

από χρυσόν βαρύτιμον και τόπον σιτοφόρον

πλούσιος θα ήτ’ ο άνθρωπος που να’χει τα βραβεία

όσα του Ατρείδη εκέρδισαν τα δυνατά πουλάρια.

 

εἰ δὲ σὺ μέν μευ ἄκουσον, ἐγὼ δέ κέ τοι καταλέξω

ὅσσά τοι ἐν κλισίῃσιν ὑπέσχετο δῶρ᾽ Ἀγαμέμνων·

ἕπτ᾽ ἀπύρους τρίποδας, δέκα δὲ χρυσοῖο τάλαντα,

αἴθωνας δὲ λέβητας ἐείκοσι, δώδεκα δ᾽ ἵππους 265

πηγοὺς ἀθλοφόρους, οἳ ἀέθλια ποσσὶν ἄροντο.

οὔ κεν ἀλήϊος εἴη ἀνὴρ ᾧ τόσσα γένοιτο

οὐδέ κεν ἀκτήμων ἐριτίμοιο χρυσοῖο,

ὅσσ᾽ Ἀγαμέμνονος ἵπποι ἀέθλια ποσσὶν ἄροντο.

 

Κι επτά γυναίκες άξιες  σ’ έργα λαμπρά θα δώση

που, όταν την Λέσβον έριξες, εδιάλεξεν εκείνος,

κι ενίκων εις την ευμορφιάν των γυναικών τα γένη.

Τούτες θα δώση. Και μ’ αυτές θα είναι η Βρισηίδα

οπού σου επήρε κι ενταυτώ θα ομόση μέγαν όρκον

που δεν ανέβηκε ποτέ μαζί της εις την κλίνην,

ως άνδρας κάμνει και γυνή στο γένος των ανθρώπων.

 

δώσει δ᾽ ἑπτὰ γυναῖκας ἀμύμονα ἔργα ἰδυίας    270

Λεσβίδας, ἃς ὅτε Λέσβον ἐϋκτιμένην ἕλες αὐτὸς

ἐξέλεθ᾽, αἳ τότε κάλλει ἐνίκων φῦλα γυναικῶν.

τὰς μέν τοι δώσει, μετὰ δ᾽ ἔσσεται ἣν τότ᾽ ἀπηύρα

κούρη Βρισῆος· ἐπὶ δὲ μέγαν ὅρκον ὀμεῖται

μή ποτε τῆς εὐνῆς ἐπιβήμεναι ἠδὲ μιγῆναι           275

ἣ θέμις ἐστὶν ἄναξ ἤτ᾽ ἀνδρῶν ἤτε γυναικῶν.

 

Και τούτ’ αμέσως θα δοθούν. Κι οι αθάνατοι  αν θελήσουν

την υψηλήν να ρίξουμε την πόλιν του Πριάμου,

να πάρης, όταν οι Αχαιοί τα λάφυρα μοιράσουν,

χρυσόν και χάλκωμ’ αρκετό καράβι να φορτώσεις.

Και είκοσι Τρωαδίτισσες γυναίκες να διαλέξης

θαυμάσιες δια το κάλλος των κατόπιν της Ελενης.

 

ταῦτα μὲν αὐτίκα πάντα παρέσσεται· εἰ δέ κεν αὖτε

ἄστυ μέγα Πριάμοιο θεοὶ δώωσ᾽ ἀλαπάξαι,

νῆα ἅλις χρυσοῦ καὶ χαλκοῦ νηήσασθαι

εἰσελθών, ὅτε κεν δατεώμεθα ληΐδ᾽ Ἀχαιοί,        280

Τρωϊάδας δὲ γυναῖκας ἐείκοσιν αὐτὸς ἑλέσθαι,

αἵ κε μετ᾽ Ἀργείην Ἑλένην κάλλισται ἔωσιν.

 

Και στ’  Άργος το Αχαϊκόν, της γης μαστάρι, αν φθάση,

γαμβρόν σε θέλει, αγαπητόν ως έχει τον Ορέστην

που χαίρεται όλα τα καλά, μονάκριβό του αγόρι.

Στο στερεό του μέγαρο τρεις έχει θυγατέρες.

Από τες τρεις αδώρητα, στο σπίτι του Πηλέως

φέρε ή την Χρυσόθεμιν, ή και την Λαοδίκην

ή και την Ιφιάνασσαν, και θα της δώση δώρα

όσα κανείς την κόρην του δεν έδωκε πατέρας.

 

εἰ δέ κεν Ἄργος ἱκοίμεθ᾽ Ἀχαιϊκὸν οὖθαρ ἀρούρης

γαμβρός κέν οἱ ἔοις· τίσει δέ σε ἶσον Ὀρέστῃ,

ὅς οἱ τηλύγετος τρέφεται θαλίῃ ἔνι πολλῇ.        285

τρεῖς δέ οἵ εἰσι θύγατρες ἐνὶ μεγάρῳ εὐπήκτῳ

Χρυσόθεμις καὶ Λαοδίκη καὶ Ἰφιάνασσα^,

τάων ἥν κ᾽ ἐθέλῃσθα φίλην ἀνάεδνον ἄγεσθαι

πρὸς οἶκον Πηλῆος· ὃ δ᾽ αὖτ᾽ ἐπὶ μείλια δώσει

πολλὰ μάλ᾽, ὅσσ᾽ οὔ πώ τις ἑῇ ἐπέδωκε θυγατρί·

 

Χώρες περίφημες επτά της δίδει, την Ενόπην,

την Αίπειαν και την Πήδασον, αμπελοφόρον όλην,

την Καρδαμύλην, την Ιρήν, χλοώδη, την αγίαν

πόλην Φηρών, την Άνθειαν με το βαθύ γρασίδι,

όλες ακρόγιαλα σιμά με την αμμώδη Πύλον.

Και οι εγκάτοικοι πολύαρνοι, πολύμοσχοι, με δώρα

θα σε τιμήσουν ως θεόν, και αφθόνως θα σου δίνουν

τα διορισμένα νόμιμα στο σκήπτρον σου αποκάτω.

 

Αυτά θα δώση, αν τον θυμόν αφήσεις, ο Αγαμέμνων.

 

ἑπτὰ δέ τοι δώσει εὖ ναιόμενα πτολίεθρα

Καρδαμύλην Ἐνόπην τε καὶ Ἱρὴν ποιήεσσαν

Φηράς τε ζαθέας ἠδ᾽ Ἄνθειαν βαθύλειμον

καλήν τ᾽ Αἴπειαν καὶ Πήδασον ἀμπελόεσσαν.

πᾶσαι δ᾽ ἐγγὺς ἁλός, νέαται Πύλου ἠμαθόεντος·

ἐν δ᾽ ἄνδρες ναίουσι πολύρρηνες πολυβοῦται,

οἵ κέ σε δωτίνῃσι θεὸν ὣς τιμήσουσι

καί τοι ὑπὸ σκήπτρῳ λιπαρὰς τελέουσι θέμιστας.

ταῦτά κέ τοι τελέσειε μεταλήξαντι χόλοιο.

 

Και τον Ατρείδην αν τον μισείς και όσα προσφέρνει δώρα,

λυπήσου των Παναχαιών το στράτευμα που πάσχει.

Θα σε τιμήσουν ως θεόν ότι θα λάβης δόξαν

λαμπράν απ’ όλους, επειδή συ τώρα να κτυπήσης

θα δυνηθής τον Έκτορα που εμπρός σου θα’λθη, ως είναι

από την λύσσαν του τυφλός, και λέγει ότι δεν έχουν

τον όμοιόν τους οι Δαναοί, όσ’ ήλθαμε στην Τροίαν.».

 

εἰ δέ τοι Ἀτρεΐδης μὲν ἀπήχθετο κηρόθι μᾶλλον 300

αὐτὸς καὶ τοῦ δῶρα, σὺ δ᾽ ἄλλους περ Παναχαιοὺς

τειρομένους ἐλέαιρε κατὰ στρατόν, οἵ σε θεὸν ὣς

τίσουσ᾽· ἦ γάρ κέ σφι μάλα μέγα κῦδος ἄροιο·

νῦν γάρ χ᾽ Ἕκτορ᾽ ἕλοις, ἐπεὶ ἂν μάλα τοι σχεδὸν ἔλθοι

λύσσαν ἔχων ὀλοήν, ἐπεὶ οὔ τινά φησιν ὁμοῖον 305

οἷ ἔμεναι Δαναῶν οὓς ἐνθάδε νῆες ἔνεικαν.

 

 

ß                                                            à

G

 



*Ο Διόδωρος Σικελιώτης [ΒΙΒΛΟΣ ΠΕΜΠΤΗ, παρ. 49], λέει πως αυτή η κιθάρα ήταν του Ερμή, και την  είχε μεταφέρει στην Κιλικία ο Κορύβαντας, γιος του Ιασίωνα και της Κυβέλης. [Ο Ιασίων από κάποιους θεωρείται γιος του Ιλίθυου ή του Θούσκου, ενώ από άλλους γιος του Δία και της Ηλέκτρας, μιας από τις Πλειάδες].Ο Κορύβαντας είχε περάσει από την Σαμοθράκη στην Ασία και παντρεύτηκε την Θήβη την κόρη του Κίλικα. Ο Ιασίωνας ήταν αδελφός του Δάρδανου και της Αρμονίας. Και οι τρεις ήταν παιδιά του Δία και της Ατλαντίδος Ηλέκτρας. Ο Δίας τίμησε τον γιο του, τον Ιασίωνα, διδάσκοντάς του την τέλεση των μυστηρίων της Σαμοθράκης.  Ο Ιασίων θεωρείται ο πρώτος που μύησε ξένους [με πρώτο τον Κάδμο] σε αυτά τα μυστήρια.

Ετσι, αν πιστέψουμε τον Διόδωρο Σικελιώτη, πρέπει να συμπεράνουμε πως αυτή δεν ήταν μια απλή κιθάρα, αλλά κάτι περισσότερο.

 

Ο ΚΙΛΙΞ, γιος του ΑΓΗΝΟΡΑ και της ΤΗΛΕΦΑΣΣΑΣ, αδελφός του ΚΑΔΜΟΥ και του ΦΟΙΝΙΚΑ και της ΕΥΡΩΠΗΣ. Όταν ο Διας άρπαξε την Ευρώπη οι τρεις αδελφοί αρχισαν να την αναζητούν. Ο ΚΙΛΙΚΑΣ παραιτήθηκε από την προσπάθεια  και τελικά, αφού εγκαταστάθηκε  στις όχθες του ποταμού ΠΥΡΑΜΟΥ, έδωσε το όνομά του στην χώρα  που από τότε ονομάστηκε ΚΙΛΙΚΙΑ. Εκει γέννησε την ΘΗΒΗ την οποία παντρεύτηκε ο ΚΟΡΥΒΑΝΤΑΣ.

 

Οπότε έχουμε τουλάχιστον τους 2 αδελφούς, ΚΑΔΜΟ και ΚΙΛΙΚΑ να μυούνται στα ΜΥΣΤΗΡΙΑ της ΣΑΜΟΘΡΑΚΗΣ, τα ΚΑΒΕΙΡΙΑ, και να  ιδρύουν ο καθένας τους μια πολη ΘΗΒΗ....

1. στην Κιλικία ΘΗΒΗ.

2. στην Βοιωτία ΘΗΒΑΙ. [την πόλη αυτή, στο αρχαίο κείμενο της ΡΑΨΩΔΙΑΣ Ξ, στ. 323, την αναφέρει και αυτήν ως ΘΗΒΗ και όχι ΘΗΒΑΙΣ, (όπως  την  γνωρίζουμε εμείς - επειδή εκεί είναι δοτική πτώση)].

 

Ο ΗΕΤΙΩΝ, ο βασιλιάς της Θήβης της Κιλικίας, ο οποίος ήταν κάτοχος της κιθάρας αυτής πριν τον  νικήσει ο Αχιλλέας  και του την πάρει,   ήταν ο πατέρας της Ανδρομάχης, συζύγου του ΕΚΤΟΡΑ. [βλ. ΡΑΨΩΔΙΑ Ζ, στ. 395]



^Υπαρχει η τραγωδία ‘ΙΦΙΓΕΝΕΑ ΕΝ ΑΥΛΙΔΙ’  [αποδίδεται στον Ευριπίδη], όπου αφηγείται την υποτιθέμενη  ‘θυσία της Ιφιγένειας’, κόρης του Αγαμέμνονα, που έπρεπε να προσφέρουν στην Αρτεμη για να  φυσήξει και να μπορέσουν να αποπλεύσουν οι Αχαιοί από τη Αυλίδα για την Τροία. Σε αυτή την τραγωδία, λέγεται πως για να πείσει την Ιφιγένεια να έλθει από τις Μυκήνες στην Αυλίδα, ο Αγαμέμνων στέλνει γράμμα στην γυναίκα του την Κλυταιμνηστρα, πως θέλει να παντρέψει την κόρη του με τον Αχιλλέα. Με αυτό το πρόσχημα φέρνουν την Ιφιγένεια και τότε ‘γίνεται η θυσία της’...

Όμως βλέπουμε πως 10 χρόνια αργότερα, ΞΑΝΑ ο Αγαμέμνονας προτεινει στον Αχιλλέα να τον παντρέψει με μια από τις κόρες του που είναι στις Μυκήνες. Θα ήταν τελείως παράλογο να του εκανε τώρα πάλι αυτή την πρόταση, αν τον είχε εκμεταλλευτει έτσι, τότε, στην ΑΥΛΙΔΑ, λέγοντας πως θα τον κανει γαμπρό του για να κατοφέρει την κόρη του να ταξιδέψει ως την Αυλίδα και να ‘θυσιαστεί’. Και ο Αγαμέμνων δεν δείχνει να είναι τόσο ανόητος, ώστε να προτείνει 2 φορές το ίδιο πραγμα σε έναν ανθρωπο, ιδιαίτερα στον Αχιλλέα, και με τις τραγικές καταστάσεις και συνθήκες που υπάρχουν ηδη για τους Αχαιούς στην Τροία.

Συμπέρασμα : Ο Αγαμέμνων ποτέ δεν κάλεσε με το πρόσχημα του γάμου την Ιφιγένεια στην Αυλίδα, ποτέ δεν έγινε καμία ‘θυσία’ της στην Αρτεμη, (κάτι για το οποίο δεν κάνει καμία παραμικρη νύξη η Ιλιάδα). Η πρώτη φορά που προτείνει  στον Αχιλλέα να γίνει γαμπρός του, πρέπει να είναι ακριβώς εδώ, και από αυτούς τους στίχους πλάσθηκε και το μύθευμα της ‘Ιφιγενειας εν Αυλίδι’.  Αυτό το συμπέρασα ενισχύεται και από την γνώμη που έχει ο Αγαμέμνονας για τους μαντεις και ιδιαίτερα τον Κάλχαντα, στον οποίο καθόλου δεν πιστεύει, και όταν εκείνος μπερδεύεται στα πόδια του και στις αρχηγικές αποφάσεις, δεν διστάζει να τον βρίσει και να τον ταπεινώσει [Βλ. ΡΑΨΩΔΙΑ  Α, στ. 106 κ.εξ.]. Αυτή η γνώμη [περιφρόνηση και αντίθεση]  του Αγαμέμνονα για τους μάντεις και τους ιερείς είναι από τα πρώτα πράγματα που διαβάζουμε στην Ιλιάδα. 1η σκηνη : ΧΡΥΣΗΣ, 2η σκηνή : ΚΑΛΧΑΣ. Και τους δυο τους ταπεινώνει και τους περιφρονεί.