ΙΛΙΑΔΟΣ  -  ΡΑΨΩΔΙΑ  E΄

(στίχοι  : 767-909 [τέλος] )

[Μετάφραση : ΙΑΚΩΒΟΥ  ΠΟΛΥΛΑ]

 

Αυτά’πε και τον άκουσεν η Ήρα η λευκοχέρα.

Και τ’ άλογά της ράβδισε και αυτά με προθυμίαν

πετούν ανάμεσα στην γην κι στ’ ουρανού τ’ αστέρια

και όσος αέρας φαίνεται στους οφθαλμούς του ανθρώπου

που απ’ ακρωτήρι θεωρεί τ’ απέραντα πελάγη,

διάστημα τόσο των θεών οι ίπποι διασκελίζουν.

 

 

 

Και ότε στην Τροίαν ήλθαν κεί, που δυο ποτάμια ρέουν

και στου Σκαμάνδριου σμίγεται τα ρεύματα ο Σιμόεις,

τ’ άλογ’ αυτού σταμάτησεν η Ήρα η λευκοχέρα.

Τα ξέζεψε και ολόγυρα με καταχνιά τα ζώνει.

Κι αμβρόσιο φύλλο εβλάστησε να βόσκουν ο Σιμόεις.

 

 

Ὣς ἔφατ᾽, οὐδ᾽ ἀπίθησε θεὰ λευκώλενος Ἥρη,

μάστιξεν δ᾽ ἵππους· τὼ δ᾽ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην

μεσσηγὺς γαίης τε καὶ οὐρανοῦ ἀστερόεντος.

Ὅσσον δ᾽ ἠεροειδὲς ἀνὴρ ἴδεν ὀφθαλμοῖσιν        770

ἥμενος ἐν σκοπιῇ, λεύσσων ἐπὶ οἴνοπα πόντον,

τόσσον ἐπιθρῴσκουσι θεῶν ὑψηχέες ἵπποι.

 

Ἀλλ᾽ ὅτε δὴ Τροίην ἷξον ποταμώ τε ῥέοντε,

ἧχι ῥοὰς Σιμόεις συμβάλλετον[1] ἠδὲ Σκάμανδρος,

ἔνθ᾽ ἵππους ἔστησε θεὰ λευκώλενος Ἥρη             775

λύσασ᾽ ἐξ ὀχέων, περὶ δ᾽ ἠέρα πουλὺν ἔχευε·

τοῖσιν δ᾽ ἀμβροσίην Σιμόειςἀνέτειλε νέμεσθαι.

 

Κι εκείνες με το βάδισμα πόχει δειλή τρυγόνα

πηγαίναν ολοπρόθυμες να σώσουν τους Αργείους.

Αλλ’ ότε εις μέρος έφθασαν που’σαν πολλοί και ανδρείοι

συμπυκνωμένοι ολόγυρα  του τρομερού Διομήδη,

οπού στην όψιν έμοιαζαν λεόντων ωμοφάγων,

ή αγριοχοίρων φοβερών που αδάμαστά ’χουν στήθη,

εστάθη αυτού κι εκραύγασεν η Ήρα η λευκοχέρα,

με την φωνήν του Στέντορος που χάλκιν’ είχε στόμα.

Κι εφώναζ’όσο δεν μπορούν άνδρες ομού πενήντα:

Αἳ δὲ βάτην τρήρωσι πελειάσιν ἴθμαθ᾽ ὁμοῖαι

ἀνδράσιν Ἀργείοισιν ἀλεξέμεναι μεμαυῖαι·

ἀλλ᾽ ὅτε δή ῥ᾽ ἵκανον ὅθι πλεῖστοι καὶ ἄριστοι   780

ἕστασαν ἀμφὶ βίην Διομήδεος ἱπποδάμοιο

εἰλόμενοι λείουσιν ἐοικότες ὠμοφάγοισιν

ἢ συσὶ κάπροισιν, τῶν τε σθένος οὐκ ἀλαπαδνόν,

ἔνθα στᾶσ᾽ ἤϋσε θεὰ λευκώλενος Ἥρη

Στέντορι εἰσαμένη μεγαλήτορι χαλκεοφώνῳ,    785

ὃς τόσον αὐδήσασχ᾽ ὅσον ἄλλοι πεντήκοντα·

 

«Ντροπή, Αργείοι θαυμαστοί στην όψιν, αλλ’ αχρείοι.

Στον πόλεμον όσο έρχονταν ο θείος Αχιλλέας,

την πύλην την Δαρδανικήν δεν διάβαιναν οι Τρώες

ποτέ. Τόσο της λόγχης του το βάρος ετρομάζαν.

τώρ’ απ’ την πόλιν τους μακράν σας πολεμούν στα πλοία.».

 

αἰδὼς Ἀργεῖοι κάκ᾽ ἐλέγχεα εἶδος ἀγητοί·

ὄφρα μὲν ἐς πόλεμον πωλέσκετο δῖος Ἀχιλλεύς,

οὐδέ ποτε Τρῶες πρὸ πυλάων Δαρδανιάων

οἴχνεσκον· κείνου γὰρ ἐδείδισαν ὄβριμον ἔγχος· 790

νῦν δὲ ἑκὰς πόλιος κοίλῃς ἐπὶ νηυσὶ μάχονται.

 

Αυτά ’πε. Και όλων των ανδρών εμψύχωσε το στήθος.

Και στον Τυδείδην έδραμεν η γλαυκομάτ’ Αθήνη

και αυτού σιμά στ’ αμάξι του τον ήβρε να δροσίζη

το λάβωμα που του άνοιξε το βέλος του Πανδάρου.

Τον έκαιεν ο ίδρωτας απ’ τον πλαστόν ζωστήρα

της κυκλωτής ασπίδας του. Κι είχε βαρύ το χέρι.

Και τον ζωστήρα εσήκωσε κι εσφόγγιζε το αίμα.

Και τον ζυγόν των ίππων του πιάν’ η θεά και λέγει:

Ὣς εἰποῦσ᾽ ὄτρυνε μένος καὶ θυμὸν ἑκάστου.

Τυδεΐδῃ δ᾽ ἐπόρουσε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·

εὗρε δὲ τόν γε ἄνακτα παρ᾽ ἵπποισιν καὶ ὄχεσφιν

ἕλκος ἀναψύχοντα τό μιν βάλε Πάνδαρος ἰῷ.   795

Ἱδρὼς γάρ μιν ἔτειρεν ὑπὸ πλατέος τελαμῶνος

ἀσπίδος εὐκύκλου· τῷ τείρετο, κάμνε δὲ χεῖρα,

ἂν δ᾽ ἴσχων τελαμῶνα κελαινεφὲς αἷμ᾽ ἀπομόργνυ.

Ἱππείου δὲ θεὰ ζυγοῦ ἥψατο φώνησέν τε·

 

«Υιόν που ολίγον του’μοιασεν εγέννησε ο Τυδέας.

Ήτ’ ο Τυδέας μαχητής, αν και μικρός στο σώμα.

Και ότ’ εγώ τον μπόδιζα να δείξει την ανδρειά του

εις τον καιρόν που μηνυτής επήγεν εις τες Θήβες

μόνος μακράν των Αχαιών στα πλήθη των Καδμείων,

να ησυχάζη του’λεγα στην τράπεζαν μαζί τους.

Και αυτός οπού’χε την ψυχήν ως πρότερα γενναίαν,

προκάλεσε κι ενίκησε τ’ αγόρια των Καδμείων

ευκόλως. Ότι βοηθός ευρέθην στο πλευρό του.

 

 

 

 

 

 

ἦ ὀλίγον οἷ παῖδα ἐοικότα γείνατο Τυδεύς.      800

Τυδεύς τοι μικρὸς μὲν ἔην δέμας, ἀλλὰ μαχητής·

καί ῥ᾽ ὅτε πέρ μιν ἐγὼ πολεμίζειν οὐκ εἴασκον

οὐδ᾽ ἐκπαιφάσσειν, ὅτε τ᾽ ἤλυθε νόσφιν Ἀχαιῶν

ἄγγελος ἐς Θήβας πολέας μετὰ Καδμείωνας·

δαίνυσθαί μιν ἄνωγον ἐνὶ μεγάροισιν ἕκηλον·    805

αὐτὰρ ὃ θυμὸν ἔχων ὃν καρτερὸν ὡς τὸ πάρος περ

κούρους Καδμείων προκαλίζετο, πάντα δ᾽ ἐνίκα

ῥηϊδίως· τοίη οἱ ἐγὼν ἐπιτάρροθος ἦα.

 

 

Και ομοίως συ μ’ έχεις κοντά και σε περιφυλάγω

και σε κεντώ με προθυμιά να κυνηγής τους Τρώας.

Αλλ’ ή ο κόπος ο βαρύς σου μούδιασε τα μέλη

ή ο φόβος σ’ απονέκρωσε και γόνος του Οινείδη

Τυδέως του πολεμικού τωόντι συ δεν είσαι.».

 

Σοὶ δ᾽ ἤτοι μὲν ἐγὼ παρά θ᾽ ἵσταμαι ἠδὲ φυλάσσω,

καί σε προφρονέως κέλομαι Τρώεσσι μάχεσθαι· 810

ἀλλά σευ ἢ κάματος πολυᾶϊξ γυῖα δέδυκεν

ἤ νύ σέ που δέος ἴσχει ἀκήριον· οὐ σύ γ᾽ ἔπειτα

Τυδέος ἔκγονός ἐσσι δαΐφρονος Οἰνεΐδαο.

 

Εκείνης τότε  απάντησεν ο δυνατός Διομήδης:

 

«Καλώς γνωρίζω σε, θεά, σεπτή του Δία κόρη,

όθεν προθύμως θα σου ειπώ, χωρίς το ουδέν να κρύψω.

Ο κόπος δεν μ’ εμούδιασεν, ούτε ποσώς ο φόβος,

αλλ’ ενθυμούμαι ακόμη εδώ τι μόχεις παραγγείλει.

Μ’ εμπόδιζες άλλους θεούς στην μάχην ν’ αντικρύσω.

Αλλά την κόρη του Διός, στον πόλεμον αν έλθη,

την Αφροδίτην μού’λεγες με λόγχην να κτυπήσω.

Δια τούτο εγώ ανάμερα καθίζω και των άλλων

Αργείων είπα να σταθούν  εδώ, συγκεντρωμένοι,

ότι τον Άρην αρχηγόν στην μάχην τώρα βλέπω.».

 

Τὴν δ᾽ ἀπαμειβόμενος προσέφη κρατερὸς Διομήδης·

γιγνώσκω σε θεὰ θύγατερ Διὸς αἰγιόχοιο·        815

τώ τοι προφρονέως ἐρέω ἔπος οὐδ᾽ ἐπικεύσω.

Οὔτέ τί με δέος ἴσχει ἀκήριον οὔτέ τις ὄκνος,

ἀλλ᾽ ἔτι σέων μέμνημαι ἐφετμέων ἃς ἐπέτειλας·

οὔ μ᾽ εἴας μακάρεσσι θεοῖς ἀντικρὺ μάχεσθαι

τοῖς ἄλλοις· ἀτὰρ εἴ κε Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη820

ἔλθῃσ᾽ ἐς πόλεμον, τήν γ᾽ οὐτάμεν ὀξέϊ χαλκῷ.

Τοὔνεκα νῦν αὐτός τ᾽ ἀναχάζομαι ἠδὲ καὶ ἄλλους

Ἀργείους ἐκέλευσα ἀλήμεναι ἐνθάδε πάντας·

γιγνώσκω γὰρ Ἄρηα μάχην ἀνὰ κοιρανέοντα.

 

Τότε η γλαυκόφθαλμη θεά του απάντησε και του’πε:

 

«Ω της καρδιάς μου αγαπητέ Τυδείδη, δια την ώραν

τον Άρην συ μη φοβηθείς μήτε των αθανάτων

κανέναν. Αφού βοηθός σου είμαι. Κι έλα σπρώξε

τα στερεόποδ’ άλογα στον Άρην εναντίον

και κτύπα τον από κοντά, σέβας ποσώς μην έχης

στον μανικόν, τον πάγκακον, τον άστατον, που πρώτα

της Ήρας έλεγε κι εμού πως θέλει πολεμήσει

τους Τρώας τάχα και βοηθός να γίνη των Αργείων,

και τώρα τα λησμόνησε κι επήγε με τους Τρώες.».

Τὸν δ᾽ ἠμείβετ᾽ ἔπειτα θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·    825

Τυδεΐδη Διόμηδες ἐμῷ κεχαρισμένε θυμῷ

μήτε σύ γ᾽ Ἄρηα τό γε δείδιθι μήτε τιν᾽ ἄλλον

ἀθανάτων, τοίη τοι ἐγὼν ἐπιτάρροθός εἰμι·

ἀλλ᾽ ἄγ᾽ ἐπ᾽ Ἄρηϊ πρώτῳ ἔχε μώνυχας ἵππους,

τύψον δὲ σχεδίην μηδ᾽ ἅζεο θοῦρον Ἄρηα           830

τοῦτον μαινόμενον, τυκτὸν κακόν, ἀλλοπρόσαλλον,

ὃς πρῴην μὲν ἐμοί τε καὶ Ἥρῃ στεῦτ᾽ ἀγορεύων

Τρωσὶ μαχήσεσθαι, ἀτὰρ Ἀργείοισιν ἀρήξειν,

νῦν δὲ μετὰ Τρώεσσιν ὁμιλεῖ, τῶν δὲ λέλασται.

 

Και με το χέρι ετράβηξε τον Σθένελον και τούτος

από τ’ αμάξι επήδησε και ανέβηκε αναμμένη

στον θρόνον η Αθηνά σιμά στον θεϊκόν Τυδείδην.

Από το βάρος βρόντησε το δρύινον αξόνι,

ότ’ είχε επάνω τρομεράν θεάν κι εξαίσιον άνδρα.

Την μάστιγα, τους χαλινούς έχ’ η θεά και σπρώχνει

τα στερεόποδ’ άλογα στον Άρη εναντίον,

εκεί που τον θεόρατον Περίφαντα Οχησίδην

εγύμνωνε, των Αιτωλών εξαίσιον πολεμάρχον.

Τότε, να γίνει αόρατη στον ανδροφόνον Άρη,

στου Άδη εκρύφθη η θεά την περικεφαλαία.

Ὣς φαμένη Σθένελον μὲν ἀφ᾽ ἵππων ὦσε χαμᾶζε,

χειρὶ πάλιν ἐρύσασ᾽, ὃ δ᾽ ἄρ᾽ ἐμμαπέως ἀπόρουσεν·

ἣ δ᾽ ἐς δίφρον ἔβαινε παραὶ Διομήδεα δῖον

ἐμμεμαυῖα θεά· μέγα δ᾽ ἔβραχε φήγινος ἄξων

βριθοσύνῃ· δεινὴν γὰρ ἄγεν θεὸν ἄνδρά τ᾽ ἄριστον.

Λάζετο δὲ μάστιγα καὶ ἡνία Παλλὰς Ἀθήνη·     840

αὐτίκ᾽ ἐπ᾽ Ἄρηϊ πρώτῳ ἔχε μώνυχας ἵππους.

Ἤτοι ὃ μὲν Περίφαντα πελώριον ἐξενάριζεν

Αἰτωλῶν ὄχ᾽ ἄριστον Ὀχησίου ἀγλαὸν υἱόν·

τὸν μὲν Ἄρης ἐνάριζε μιαιφόνος· αὐτὰρ Ἀθήνη

δῦν᾽ Ἄϊδος κυνέην, μή μιν ἴδοι ὄβριμος Ἄρης.

 

Και άμ’ είδ’ ο Άρης ο σκληρός τον θείον Διομήδη,

άφησε τον θεόρατον Περίφαντα να κείται

νεκρός εκεί που  θάνατον του είχε δώσει πρώτα

κι ίσια στον ιπποδαμαστήν εχύθηκε Διομήδη,

κι οτ’ ήσαν αντιμέτωποι, το χάλκινο κοντάρι

ο Άρης ολοπρόθυμος να πάρη την ψυχήν του.

 

Τόπιασε με το χέρι της  η γλαυκομάτ’ Αθήνη

και από τον θρόνον το’καμε χαμένο αυτού να πέση.

Ὡς δὲ ἴδε βροτολοιγὸς Ἄρης Διομήδεα δῖον,

ἤτοι ὃ μὲν Περίφαντα πελώριον αὐτόθ᾽ ἔασε

κεῖσθαι ὅθι πρῶτον κτείνων ἐξαίνυτο θυμόν,

αὐτὰρ ὃ βῆ ῥ᾽ ἰθὺς Διομήδεος ἱπποδάμοιο.

Οἳ δ᾽ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπ᾽ ἀλλήλοισιν ἰόντες,

πρόσθεν Ἄρης ὠρέξαθ᾽ ὑπὲρ ζυγὸν ἡνία θ᾽ ἵππων

ἔγχεϊ χαλκείῳ μεμαὼς ἀπὸ θυμὸν ἑλέσθαι·

καὶ τό γε χειρὶ λαβοῦσα θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη

ὦσεν ὑπὲκ δίφροιο ἐτώσιον ἀϊχθῆναι.

 

Δεύτερος τότ’ εχύθηκε με χάλκινο κοντάρι

ο Διομήδης, κι η θεά τ’ άμπωσεν ώσπου εβρήκε

η λόγχη το λαγγόνι αυτού που ζώστρα  το σκεπάζει.

Τον πλήγωσε αυτού κι έφαγε την τρομερήν του σάρκα,

και το κοντάρι ανέσπασε. Και ο χαλκοφόρος Άρης

βόησε τόσ’ όσο βοούν εννιά δέκα χιλιάδες

άνδρες ενώ συγκρούονται  στην φλόγα του πολέμου.

Κι έπεσε τρόμος στην καρδιά των Αχαιών και Τρώων.

Τόσο σφοδρώς εβόησεν ο αιμόχαρος ο Άρης.

 

 

 

 

 

 

 

Δεύτερος αὖθ᾽ ὡρμᾶτο βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης  855

ἔγχεϊ χαλκείῳ· ἐπέρεισε δὲ Παλλὰς Ἀθήνη

νείατον ἐς κενεῶνα ὅθι ζωννύσκετο μίτρῃ·

τῇ ῥά μιν οὖτα τυχών, διὰ δὲ χρόα καλὸν ἔδαψεν,

ἐκ δὲ δόρυ σπάσεν αὖτις· ὃ δ᾽ ἔβραχε χάλκεος Ἄρης

ὅσσόν τ᾽ ἐννεάχιλοι ἐπίαχον ἢ δεκάχιλοι             860

ἀνέρες ἐν πολέμῳ ἔριδα ξυνάγοντες Ἄρηος.

Τοὺς δ᾽ ἄρ᾽ ὑπὸ τρόμος εἷλεν Ἀχαιούς τε Τρῶάς τε

δείσαντας· τόσον ἔβραχ᾽ Ἄρης ἆτος πολέμοιο.

 

 

Και ως από νέφη φαίνεται σκοταδερός ο αέρας,

ότ’ άνεμος σηκώνεται κακός από το καύμα,

του Διομήδη εφαίνετο και ο χαλκοφόρος Άρης

ως μες στα νέφη ανέβαινεν εις τ’ ουρανού τον θόλον.

Οἵη δ᾽ ἐκ νεφέων ἐρεβεννὴ φαίνεται ἀὴρ

καύματος ἐξ ἀνέμοιο δυσαέος ὀρνυμένοιο,          865

τοῖος Τυδεΐδῃ Διομήδεϊ χάλκεος Ἄρης

φαίνεθ᾽ ὁμοῦ νεφέεσσιν ἰὼν εἰς οὐρανὸν εὐρύν.

 

Κι έφθασε ευθύς στον Όλυμπον, έδραν των αθανάτων,

και λυπημένος κάθισε στο πλάγι του Κρονίδη

και τ’ άφθαρτ’ αίμα του’δειχνε, που απ’ την πληγήν του ρέει,

και του’λεγε οδυρόμενος με λόγια φτερωμένα:

Καρπαλίμως δ᾽ ἵκανε θεῶν ἕδος αἰπὺν Ὄλυμπον,

πὰρ δὲ Διὶ Κρονίωνι καθέζετο θυμὸν ἀχεύων,

δεῖξεν δ᾽ ἄμβροτον αἷμα καταρρέον ἐξ ὠτειλῆς,

καί ῥ᾽ ὀλοφυρόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

 

 

«Πατέρα Δία, στο κακό που βλέπεις δεν θυμώνεις;

Φρικτά πάντοτ’ επάθαμεν οι αθάνατοι από γνώμην

δική μας όταν παίρνωμεν με τους ανθρώπους μέρος.

Και όλοι σ’ εσέ θυμώνομεν, διότι έχεις γεννήσει

κόρην τρελλήν, κακότροπην, που στ’ άνομα είναι  ο νους της.

Διότι οι επίλοιποι θεοί στον Όλυμπον όσ’ είναι,

όλοι σου υποτάσσονται, σ’ εσέ καθείς μας κλίνει.

Και αυτήν ποσώς δεν τιμωρείς με έργον ή με λόγον,

αλλ’ επειδή την γέννησες, κακήν την υποφέρεις,

που τώρα τον περήφανον Διομήδην έχει σπρώξει

να πολεμήση μανιακός αυτούς τους αθανάτους.

 

 

Ζεῦ πάτερ οὐ νεμεσίζῃ ὁρῶν τάδε καρτερὰ ἔργα;

αἰεί τοι ῥίγιστα θεοὶ τετληότες εἰμὲν

ἀλλήλων ἰότητι, χάριν ἄνδρεσσι φέροντες.

Σοὶ πάντες μαχόμεσθα· σὺ γὰρ τέκες ἄφρονα κούρην

οὐλομένην, ᾗ τ᾽ αἰὲν ἀήσυλα ἔργα μέμηλεν.

Ἄλλοι μὲν γὰρ πάντες ὅσοι θεοί εἰσ᾽ ἐν Ὀλύμπῳ

σοί τ᾽ ἐπιπείθονται καὶ δεδμήμεσθα ἕκαστος·

ταύτην δ᾽ οὔτ᾽ ἔπεϊ προτιβάλλεαι οὔτέ τι ἔργῳ,

ἀλλ᾽ ἀνιεῖς, ἐπεὶ αὐτὸς ἐγείναο παῖδ᾽ ἀΐδηλον·   880

ἣ νῦν Τυδέος υἱὸν ὑπερφίαλον Διομήδεα

μαργαίνειν ἀνέηκεν ἐπ᾽ ἀθανάτοισι θεοῖσι.

 

Την Κύπριν  πρώτα ελάβωσε στο χέρι και κατόπιν

ως δαίμων ώρμησε σ’ εμέ. Και αν οι γοργοί μου πόδες

δεν μ’ έπαιρναν, θα εκείτομουν πολύν καιρόν με πόνους

κει μέσα στους ελεεινούς σωρούς των πεθαμένων

ή άψυχον ζωντόνεκρον θα μ’ έκαμναν οι λόγχες.».

Κύπριδα μὲν πρῶτον σχεδὸν οὔτασε χεῖρ᾽ ἐπὶ καρπῷ*,

αὐτὰρ ἔπειτ᾽ αὐτῷ μοι ἐπέσσυτο δαίμονι ἶσος·

ἀλλά μ᾽ ὑπήνεικαν ταχέες πόδες· ἦ τέ κε δηρὸν   885

αὐτοῦ πήματ᾽ ἔπασχον ἐν αἰνῇσιν νεκάδεσσιν,

ἤ κε ζὼς ἀμενηνὸς ἔα χαλκοῖο τυπῇσι.

 

Μ’ άγριο βλέμμ’ απάντησεν ο νεφελοσυνάκτης:

 

 

 

«Εδώ μη κάθεσ’, άστατε, ωσάν παιδί να κλαίης.

Και απ’ τους θεούς του Ολύμπου σε μισώ με την καρδιά μου,

ότι την έριδ’ αγαπάς, τες μάχες, τους πολέμους.

Της μητρός σου έχεις την ορμήν ακράτητην, βαρείαν,

της Ήρας, όπου οι λόγοι μου δυσκόλως την δαμάζουν,

και τώρ’ αυτή σε πρόσταξε, θαρρώ, και αυτά παθαίνεις.

Αλλά να βασανίζεσαι δεν θέλει εγώ σ’ αφήσω.

Αίμα μου είσαι, και σ’ εμέ σ’ εγέννησε η μητέρα.

Κακός ως είσαι, αν είχε σε θεός άλλος γεννήσει

από καιρόν θα ευρίσκεσο μακράν των Ουρανίων.».

 

 

Τὸν δ᾽ ἄρ᾽ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς.

 

Μή τί μοι ἀλλοπρόσαλλε παρεζόμενος μινύριζε.

Ἔχθιστος δέ μοί ἐσσι θεῶν οἳ Ὄλυμπον ἔχουσιν[2]·

αἰεὶ γάρ τοι ἔρις τε φίλη πόλεμοί τε μάχαι τε.

Μητρός τοι μένος ἐστὶν ἀάσχετον οὐκ ἐπιεικτὸν

Ἥρης· τὴν μὲν ἐγὼ σπουδῇ δάμνημ᾽ ἐπέεσσι·

τώ σ᾽ ὀΐω κείνης τάδε πάσχειν ἐννεσίῃσιν.

Ἀλλ᾽ οὐ μάν σ᾽ ἔτι δηρὸν ἀνέξομαι ἄλγε᾽ ἔχοντα·

ἐκ γὰρ ἐμεῦ γένος ἐσσί, ἐμοὶ δέ σε γείνατο μήτηρ·

εἰ δέ τευ ἐξ ἄλλου γε θεῶν γένευ ὧδ᾽ ἀΐδηλος

καί κεν δὴ πάλαι ἦσθα ἐνέρτερος Οὐρανιώνων.

 

Είπε και τον Παιήονα προστάζει να τον ιάνη.

Με βότανα παυσίπονα που του’βαλε ο Παιήων,

τον ιάτρευσεν ότι θνητός δεν ήτο αυτός πλασμένος.

Και όπως γρήγορα η πυτιά το λευκό γάλα πήζει

που υγρόν γοργά συσφίγγεται, καθώς το ανακατώνουν,

έτσι εθεράπευσε γοργά τον άγριον Άρην εκείνος.

 

Και ο Άρης, ως τον έλουσεν η Ήβη, λαμπροφόρος

με περηφάνια κάθισε στο πλάγι του Κρονίδη.

Και προς το δώμα του Διός του μεγαλοδυνάμου

γύρισε με την Άργισσαν Ήραν η σώστρ’ Αθήνη

τον Άρη αφού εμπόδισαν απ’ τες ανδροφονίες.

 

Ὣς φάτο, καὶ Παιήον᾽ ἀνώγειν ἰήσασθαι.

Τῷ δ᾽ ἐπὶ Παιήων ὀδυνήφατα φάρμακα πάσσων

ἠκέσατ᾽· οὐ μὲν γάρ τι καταθνητός γ᾽ ἐτέτυκτο.

Ὡς δ᾽ ὅτ᾽ ὀπὸς γάλα λευκὸν ἐπειγόμενος συνέπηξεν

ὑγρὸν ἐόν, μάλα δ᾽ ὦκα περιτρέφεται κυκόωντι,

ὣς ἄρα καρπαλίμως ἰήσατο θοῦρον Ἄρηα.

Τὸν δ᾽ Ἥβη λοῦσεν, χαρίεντα δὲ εἵματα ἕσσε·    905

πὰρ δὲ Διὶ Κρονίωνι καθέζετο κύδεϊ γαίων.

Αἳ δ᾽ αὖτις πρὸς δῶμα Διὸς μεγάλοιο νέοντο

Ἥρη τ᾽ Ἀργείη καὶ Ἀλαλκομενηῒς[3] Ἀθήνη

παύσασαι βροτολοιγὸν Ἄρη᾽ ἀνδροκτασιάων.

 

ß                                                            à

G

 



[1]Βλ.Στράβωνος, Γεωγραφικά, Βιβλίο  ΙΓ΄, Παράγραφος 15:

Από δε της Ιδαίας ορεινής δυο φησι αγκώνας εκτείνεσθαι προς θάλατταν, τον μεν ευθύ Ροιτείου, τον δε Σιγείου, ποιούντας εξ αμφοίν γραμμήν ημικυκλώδη. Τελευτάν δ’ εν τω πεδίω, τοσούτον απέχοντας της θαλάττης, όσον το νυν Ίλιον. Τούτο μεν δη μεταξυ της τελευτής των λεχθέντων αγκώνων είναι. Το δε παλαιόν κτίσμα μεταξύ της αρχής.  Καταλαμβάνεσθαι δ’ εντός και το Σιμοείσιον πεδίον, δι’ ου ο Σιμόεις φέρεται, και το Σκαμάνδριον, δι’ ου ο Σκάμανδρος ρεί. Τούτον δε και ιδίως ΤΡΩΪΚΟΝ λέγεται και τους πλείστους αγώνας ο Ποιητής ενταύθα αποδίδωσι. Πλατύτερον γαρ εστι, και τους ονομαζομένους τόπους ενταύθα δεικνυμένους ορώμεν, τον Ερινεόν, τον του Αισυήτου τάφον, την Βατίειαν, το του Ίλου σήμα. Οι δε ποταμοί, ό τε Σκάμανδρος και ο  Σιμόης, ο μεν τω Σιγείω πλησιάσας, ο δε τω Ροιτείω, μικρόν έμπροσθεν του Ιλίου, ΣΥΜΒΑΛΛΟΥΣΙ,    είτ’ επί το Σίγειον εκδιδόασι, και ποιούσι την  ΣΤΟΜΑΛΙΜΝΗΝ καλουμένην. Διείργει δε εκατέρωθεν των πεδίων από θατέρου, μέγας τις αυχήν, των ειρημένων αγκώνων, απ’ ευθείας από του νυν Ιλίου την αρχήν έχων, συμφυής αυτώ, εκτεινόμενος δ’ έως της  Κεβρηνίας, και αποτελών το «Ε» γράμμα προς τους εκατέρωθεν αγκώνας.

 

 

[2] Ιλιάδος Α΄,  στ. 176-177. Λέει ο Αγαμέμνων στον Αχιλλέα:

ἔχθιστος δέ μοί ἐσσι διοτρεφέων βασιλήων· // αἰεὶ γάρ τοι ἔρις  τε φίλη πόλεμοί τε μάχαι τε·

 

[3]Βλ.ΙΛΙΑΔΟΣ ΡΑΨΩΔΙΑ Δ, στ. 8, υποσημείωση.

 



*  Την Αφροδίτη την είχε τραυματίσει στο χέρι, επίσης ο Διομήδης, μετά από συμβουλή της Αθηνάς. [βλ. ΡΑΨΩΔΙΑ Ε, στ. 336]