ΙΛΙΑΔΟΣ  -  ΡΑΨΩΔΙΑ  Ω΄

(στίχοι  : 440-575)

[Μετάφραση : ΙΑΚΩΒΟΥ  ΠΟΛΥΛΑ]

 

Είπε και ανέβηκε ο θεός στ’ αμάξι του Πριάμου

στα χέρια του και μάστιγα και χαλινούς επήρε,

και εις τους ίππους έβαλεν ανδρειά και στα μουλάρια.

 

ἦ καὶ ἀναΐξας ἐριούνιος ἅρμα καὶ ἵππους        440

καρπαλίμως μάστιγα καὶ ἡνία λάζετο χερσίν,

ἐν δ᾽ ἔπνευσ᾽ ἵπποισι καὶ ἡμιόνοις μένος ἠΰ.

 

Και οπόταν εις τον χάντακα εφθάσαν και τους πύργους,

ήβραν τους νυκτοφύλακας, που ετοίμαζαν τον δείπνον

και όλους τους εβύθισεν στον ύπνον ο Αργοφόνος,

τους σύρτες έσπρωξ’ άνοιξε τες πύλες και τ’ αμάξι

έμπασε με τον Πρίαμον και τα λαμπρά του δώρα.

 

 

ἀλλ᾽ ὅτε δὴ πύργους τε νεῶν καὶ τάφρον ἵκοντο,

οἳ δὲ νέον περὶ δόρπα φυλακτῆρες πονέοντο,

τοῖσι δ᾽ ἐφ᾽ ὕπνον ἔχευε διάκτορος ἀργεϊφόντης 445

πᾶσιν, ἄφαρ δ᾽ ὤϊξε πύλας καὶ ἀπῶσεν ὀχῆας,

ἐς δ᾽ ἄγαγε Πρίαμόν τε καὶ ἀγλαὰ δῶρ᾽ ἐπ᾽ ἀπήνης.

Κι ευθύς κατόπιν στην σκηνήν εφθάσαν του Αχιλλέως

την υψηλήν που μ’ έλατα σχισμένα οι Μυρμιδόνες

έφτιασαν του κυρίου των, κι επάνω την σκεπάσαν

με χνουδωτά καλάμια κομμέν’ από λιβάδι.

 

ἀλλ᾽ ὅτε δὴ κλισίην Πηληϊάδεω ἀφίκοντο

ὑψηλήν, τὴν Μυρμιδόνες ποίησαν ἄνακτι

δοῦρ᾽ ἐλάτης κέρσαντες· ἀτὰρ καθύπερθεν ἔρεψαν  

λαχνήεντ᾽ ὄροφον λειμωνόθεν ἀμήσαντες·

 

Αυλήν τριγύρω απλόχωρην με πάλους περιφράξαν

κι ένας λοστός ελάτινος ασφάλιζε την θύραν,

και τρεις χρειάζοντο Αχαιοί να βάλουν εις την θύραν

το μέγα εκείνο μάνταλο και τρεις να το σηκώσουν

και ο Αχιλλεύς εδύνονταν να το σηκώσει μόνος.

 

ἀμφὶ δέ οἱ μεγάλην αὐλὴν ποίησαν ἄνακτι

σταυροῖσιν πυκινοῖσι· θύρην δ᾽ ἔχε μοῦνος ἐπιβλὴς

εἰλάτινος, τὸν τρεῖς μὲν ἐπιρρήσσεσκον Ἀχαιοί,

τρεῖς δ᾽ ἀναοίγεσκον μεγάλην κληῖδα θυράων  455

τῶν ἄλλων· Ἀχιλεὺς δ᾽ ἄρ᾽ ἐπιρρήσσεσκε καὶ οἶος·

 

Και τότε τ’ άνοιξε ο θεός του γέρου να περάσει

με τα λαμπρά  που έφερνε του Αχιλλέως δώρα.

Κι έπειτα χάμου επήδησε από τ’ αμάξι κι είπε:

 

δή ῥα τόθ᾽ Ἑρμείας ἐριούνιος ᾦξε γέροντι,

ἐς δ᾽ ἄγαγε κλυτὰ δῶρα ποδώκεϊ Πηλεΐωνι,

ἐξ ἵππων δ᾽ ἀπέβαινεν ἐπὶ χθόνα φώνησέν τε·

 

«Άφθαρτος ήλθα εγώ θεός, ω γέρε, στο πλευρό σου,

ο Ερμής, τι μ’ έστειλε οδηγόν να μ’ έχεις ο πατέρας.

Αλλ’ εγώ τώρ’ αναχωρώ, κι εμπρός στον Αχιλλέα

να με ιδεί δεν έρχομαι, και άπρεπο θα ήταν

τόσον αντίκρυ αθάνατοι  να σμίγουν τους ανθρώπους.

Αλλ’ έμπα συ και πρόσπεσε να τον καθικετεύσεις

στον γέροντα πατέρα του, εις την θεάν μητέρα

και στο παιδί του, την καρδιά στα βάθη να του εγγίξεις.».

 

ὦ γέρον ἤτοι ἐγὼ θεὸς ἄμβροτος εἰλήλουθα    460

Ἑρμείας· σοὶ γάρ με πατὴρ ἅμα πομπὸν ὄπασσεν.

ἀλλ᾽ ἤτοι μὲν ἐγὼ πάλιν εἴσομαι, οὐδ᾽ Ἀχιλῆος

ὀφθαλμοὺς εἴσειμι· νεμεσσητὸν δέ κεν εἴη

ἀθάνατον θεὸν ὧδε βροτοὺς ἀγαπαζέμεν ἄντην·

τύνη δ᾽ εἰσελθὼν λαβὲ γούνατα Πηλεΐωνος,    465

καί μιν ὑπὲρ πατρὸς καὶ μητέρος ἠϋκόμοιο

λίσσεο καὶ τέκεος, ἵνα οἱ σὺν θυμὸν ὀρίνῃς.

 

Είπεν ο Ερμής και επέταξε στες  κορυφές του Ολύμπου.

Και ξεπεζεύει ο Πρίαμος και αφήνει τον Ιδαίον

αυτού στον τόπον να φυλά τα δυο ζεμέν’ αμάξια.

Και ίσια επήγε την σκηνήν που έμενε ο Πηλείδης.

Τον ήβρε αυτού και ανάμερα οι σύντροφοι εκαθίζαν.

Μόνοι να τον υπηρετούν στεκόνταν ο Αυτομέδων

με τον γενναίον Άλκιμον, ότ’ είχε αποδειπνήσει

κι ήταν ακόμη ασήκωτον εμπρός του το τραπέζι.

 

ὣς ἄρα φωνήσας ἀπέβη πρὸς μακρὸν Ὄλυμπον

Ἑρμείας· Πρίαμος δ᾽ ἐξ ἵππων ἆλτο χαμᾶζε,

Ἰδαῖον δὲ κατ᾽ αὖθι λίπεν· ὃ δὲ μίμνεν ἐρύκων    470

ἵππους ἡμιόνους τε· γέρων δ᾽ ἰθὺς κίεν οἴκου,

τῇ ῥ᾽ Ἀχιλεὺς ἵζεσκε Διῒ φίλος· ἐν δέ μιν αὐτὸν

εὗρ᾽, ἕταροι δ᾽ ἀπάνευθε καθήατο· τὼ δὲ δύ᾽ οἴω

ἥρως Αὐτομέδων τε καὶ Ἄλκιμος ὄζος Ἄρηος

ποίπνυον παρεόντε· νέον δ᾽ ἀπέληγεν ἐδωδῆς   475

ἔσθων καὶ πίνων· ἔτι καὶ παρέκειτο τράπεζα.

 

Εμπήκε ο μεγας Πρίαμος χωρίς να τον νοήσει

αυτού κανείς, και άμ’ έφθασε σιμά στον Αχιλλέα,

τα γόνατα του αγκάλιασε και τ’ ανδροφόνα χέρια

εφίλησε, που του’σφαζαν τόσα λαμπρά παιδιά του.

 

Και ως όταν ένας πάνερμος, που φόνον έχει κάμει

εις ξένον τόπον έρχεται, στο σπίτι ανδρός πλουσίου

θαυμάζουν, όσοι τον ιδούν, ομοίως όταν είδε

εκεί τον θείον Πρίαμον εθαύμαζε ο Πηλείδης,

θαύμαζαν και εκοιτάζονταν κι οι άλλοι ολόγυρά του.

 

τοὺς δ᾽ ἔλαθ᾽ εἰσελθὼν Πρίαμος μέγας, ἄγχι δ᾽ ἄρα στὰς

χερσὶν Ἀχιλλῆος λάβε γούνατα καὶ κύσε χεῖρας

δεινὰς ἀνδροφόνους*, αἵ οἱ πολέας κτάνον υἷας.

ὡς δ᾽ ὅτ᾽ ἂν ἄνδρ᾽ ἄτη πυκινὴ λάβῃ, ὅς τ᾽ ἐνὶ πάτρῃ                                                                               

φῶτα κατακτείνας ἄλλων ἐξίκετο δῆμον

ἀνδρὸς ἐς ἀφνειοῦ, θάμβος δ᾽ ἔχει εἰσορόωντας,

ὣς Ἀχιλεὺς θάμβησεν ἰδὼν Πρίαμον θεοειδέα·

θάμβησαν δὲ καὶ ἄλλοι, ἐς ἀλλήλους δὲ ἴδοντο.

 

Άρχισε τότε ο Πρίαμος να τον παρακαλέσει:

 

τὸν καὶ λισσόμενος Πρίαμος πρὸς μῦθον ἔειπε·  485

 

«Θυμήσου τον πατέρα σου, ισόθεε Πηλείδη,

οπού και αυτόν, ωσάν εμέ το έρμο γήρας ήβρε.

Ίσως και τον στενοχωρούν οι γείτονες τριγύρω

και από τον όλεθρον κανείς δεν είναι να τον σώσει.

Αλλά εκείνος χαίρεται και από μακριά ν’ ακούει

οπού του ζης και ολοκαιρίς ελπίζει να’λθ’ η μέρα

να ιδεί τον ποθητόν του υιόν να φθάσει από τα ξένα.

 

 

μνῆσαι πατρὸς σοῖο θεοῖς ἐπιείκελ᾽ Ἀχιλλεῦ,

τηλίκου ὥς περ ἐγών, ὀλοῷ ἐπὶ γήραος οὐδῷ·

καὶ μέν που κεῖνον περιναιέται ἀμφὶς ἐόντες

τείρουσ᾽, οὐδέ τίς ἐστιν ἀρὴν καὶ λοιγὸν ἀμῦναι.

ἀλλ᾽ ἤτοι κεῖνός γε σέθεν ζώοντος ἀκούων        490

χαίρει τ᾽ ἐν θυμῷ, ἐπί τ᾽ ἔλπεται ἤματα πάντα

ὄψεσθαι φίλον υἱὸν ἀπὸ Τροίηθεν ἰόντα·

 

Αλλ’ ο βαριόμοιρος εγώ, δεν μόμενε κανένα

απ’ όσα τέκνα εγέννησα κι εδόξαζαν την Τροίαν.

 

αὐτὰρ ἐγὼ πανάποτμος, ἐπεὶ τέκον υἷας ἀρίστους

Τροίῃ ἐν εὐρείῃ, τῶν δ᾽ οὔ τινά φημι λελεῖφθαι.

 

Είχα πενήντα ότ’ έφθασαν των Αχαιών τα πλήθη.

Τα δεκαεννιά γεννήθηκαν όλ’ από μια μητέρα

τα επίλοιπ’ από σπιτικές γυναίκες, και από τόσα

μόσφαξ’ ο Άρης πάμπολλα και αυτός που ακόμα μόνος

την πόλην φύλαγε κι εμάς, τον φόνευσες προτώρα,

τον Έκτορα, μαχόμενον να σώσει την πατρίδα.

Γι’ αυτόν τώρα κατέβηκα στων Αχαιών τα πλοία

με πλήθια λύτρα πόφερα για να τον αποδώσεις.

Σέβου, ω γενναίε, τους θεούς, λυπήσου με, θυμήσου

τον γέροντά σου. Κι είμ’ εγώ ελεεινότερός του,

πόπαθ’ αυτό που άλλος θνητός δεν έχει πάθεια κόμη,

του ανδρός οπού μ’ ορφάνεψε το χέρι να φιλήσω.».

 

πεντήκοντά μοι ἦσαν ὅτ᾽ ἤλυθον υἷες Ἀχαιῶν·  495

ἐννεακαίδεκα μέν μοι ἰῆς ἐκ νηδύος ἦσαν**,

τοὺς δ᾽ ἄλλους μοι ἔτικτον ἐνὶ μεγάροισι γυναῖκες.

τῶν μὲν πολλῶν θοῦρος Ἄρης ὑπὸ γούνατ᾽ ἔλυσεν·

ὃς δέ μοι οἶος ἔην, εἴρυτο δὲ ἄστυ καὶ αὐτούς,

τὸν σὺ πρῴην κτεῖνας ἀμυνόμενον περὶ πάτρης

Ἕκτορα· τοῦ νῦν εἵνεχ᾽ ἱκάνω νῆας Ἀχαιῶν

λυσόμενος παρὰ σεῖο, φέρω δ᾽ ἀπερείσι᾽ ἄποινα.

ἀλλ᾽ αἰδεῖο θεοὺς Ἀχιλεῦ, αὐτόν τ᾽ ἐλέησον

μνησάμενος σοῦ πατρός· ἐγὼ δ᾽ ἐλεεινότερός περ,

ἔτλην δ᾽ οἷ᾽ οὔ πώ τις ἐπιχθόνιος βροτὸς ἄλλος,

ἀνδρὸς παιδοφόνοιο ποτὶ στόμα χεῖρ᾽ ὀρέγεσθαι.

 

τα λόγια τούτα ως άκουσε, λαχτάρισε ο Αχιλλέας

να κλάψει τον πατέρα του και πιάνοντας το χέρι

του γέροντος, τον άμπωσεν αγάλι από σιμά του.

Και οι δυο, με τον πόνον του καθένας τους, εκλαίαν.

 Εκείνος για τον Έκτορα στα πόδια του Αχιλλέως,

ὣς φάτο, τῷ δ᾽ ἄρα πατρὸς ὑφ᾽ ἵμερον ὦρσε γόοιο·

ἁψάμενος δ᾽ ἄρα χειρὸς ἀπώσατο ἦκα γέροντα.

τὼ δὲ μνησαμένω ὃ μὲν Ἕκτορος ἀνδροφόνοιο

κλαῖ᾽ ἁδινὰ προπάροιθε ποδῶν Ἀχιλῆος ἐλυσθείς,  

 

τούτος για τον πατέρα του και ακόμη για τον φίλον

Πάτροκλον, και απ’ τα κλάυματα τα δώματ’ αντηχούσαν.

Και αφού στο κλάμα ευφράνθηκεν ο ισόθεος Πηλείδης,

ορθώθη απ’ όπου εκάθονταν και σήκωσε απ’ το χέρι

τον γέροντα λυπούμενος την άσπρην κεφαλήν του,

και προς αυτόν ομίλησε: «Ω δύστυχε, τωόντι

πίκρες πολλές και βάσανα υπέφερε η καρδιά σου.

Πως μπόρεσες στων Αχαιών τες πρύμνες να’λθεις μόνος

τον άνδρα οπού σου εφόνευσε, τόσα παιδιά γενναία

να ιδείς στα μάτια;  Σίδερον έχ’ η καρδιά σου, ω γέρε.

Αλλ’ έλα τώρα κάθισε, και, αν και λυπημένοι,

τους πόνους τώρ’ ας κλείσωμεν στα βάθη της ψυχής μας.

Και τίποτε δεν ωφελούν τα μαύρα κλάυματά μας.

 

αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς κλαῖεν ἑὸν πατέρ᾽, ἄλλοτε δ᾽ αὖτε

Πάτροκλον· τῶν δὲ στοναχὴ κατὰ δώματ᾽ ὀρώρει.

αὐτὰρ ἐπεί ῥα γόοιο τετάρπετο δῖος Ἀχιλλεύς,

καί οἱ ἀπὸ πραπίδων ἦλθ᾽ ἵμερος ἠδ᾽ ἀπὸ γυίων,

αὐτίκ᾽ ἀπὸ θρόνου ὦρτο, γέροντα δὲ χειρὸς ἀνίστη                                                                               

οἰκτίρων πολιόν τε κάρη πολιόν τε γένειον,

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

ἆ δείλ᾽, ἦ δὴ πολλὰ κάκ᾽ ἄνσχεο σὸν κατὰ θυμόν.

πῶς ἔτλης ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν ἐλθέμεν οἶος

ἀνδρὸς ἐς ὀφθαλμοὺς ὅς τοι πολέας τε καὶ ἐσθλοὺς

υἱέας ἐξενάριξα; σιδήρειόν νύ τοι ἦτορ.

ἀλλ᾽ ἄγε δὴ κατ᾽ ἄρ᾽ ἕζευ ἐπὶ θρόνου, ἄλγεα δ᾽ ἔμπης

ἐν θυμῷ κατακεῖσθαι ἐάσομεν ἀχνύμενοί περ·

οὐ γάρ τις πρῆξις πέλεται κρυεροῖο γόοιο·

 

Ότι στους άμοιρους θνητούς οι αθάνατοι δωρήσαν

να ζουν στον πόνον και άλυποι μόνον εκείνοι μένουν.

Ότι απ’ όσα δίδει ο Ζευς πιθάρια δυο σιμά του

έχει, το ένα των κακών, των αγαθών το άλλο.

Και σ’ όποιον δώσει ανάμικτα ο βροντητής Κρονίδης,

εκείνος πότ’ έχει κακές, πότε αγαθές ημέρες,

και σ’ όποιον μόνο τα πικρά, τον κάμνει μαύρον  κι έρμον

και στ’ άγιο πρόσωπο της γης φρικτή τον σέρνει ανάγκη

και ατίμητος από θεούς και ανθρώπους παραδέρνει.

 

ὡς γὰρ ἐπεκλώσαντο θεοὶ δειλοῖσι βροτοῖσι     525

ζώειν ἀχνυμένοις· αὐτοὶ δέ τ᾽ ἀκηδέες εἰσί.

δοιοὶ γάρ τε πίθοι κατακείαται ἐν Διὸς οὔδει

δώρων οἷα δίδωσι κακῶν, ἕτερος δὲ ἑάων·

ᾧ μέν κ᾽ ἀμμίξας δώῃ Ζεὺς τερπικέραυνος,

ἄλλοτε μέν τε κακῷ ὅ γε κύρεται, ἄλλοτε δ᾽ ἐσθλῷ·

ᾧ δέ κε τῶν λυγρῶν δώῃ, λωβητὸν ἔθηκε,

καί ἑ κακὴ βούβρωστις ἐπὶ χθόνα δῖαν ἐλαύνει,

φοιτᾷ δ᾽ οὔτε θεοῖσι τετιμένος οὔτε βροτοῖσιν.

 

Και του Πηλέως οι θεοί λαμπρά χαρίσαν δώρα,

πανευτυχής και υπέρπλουτος να γίνει στους ανθρώπους,

των Μυρμιδόνων βασιλιάς και τον καταξιώσαν

θεάν να λάβει ομόκλινην αν και θνητός εκείνος.

 

ὣς μὲν καὶ Πηλῆϊ θεοὶ δόσαν ἀγλαὰ δῶρα

ἐκ γενετῆς· πάντας γὰρ ἐπ᾽ ἀνθρώπους ἐκέκαστο   

ὄλβῳ τε πλούτῳ τε, ἄνασσε δὲ Μυρμιδόνεσσι,

καί οἱ θνητῷ ἐόντι θεὰν ποίησαν ἄκοιτιν.

 

Αλλά του δώσαν και κακόν, στο σπίτι του δεν έχει

παιδιά να γίνουν βασιλείς, παρ’ έν’ αγόρι μόνον

ολιγοήμερον, κι εγώ να τον γηροκομήσω

δεν δύναμ’ επειδή μακράν απ’ την γλυκιάν πατρίδα

μένω στην Τροίαν, συμφοράν σ’ εσέ και στα παιδιά σου.

 

ἀλλ᾽ ἐπὶ καὶ τῷ θῆκε θεὸς κακόν, ὅττί οἱ οὔ τι

παίδων ἐν μεγάροισι γονὴ γένετο κρειόντων,

ἀλλ᾽ ἕνα παῖδα τέκεν παναώριον· οὐδέ νυ τόν γε   

γηράσκοντα κομίζω, ἐπεὶ μάλα τηλόθι πάτρης

ἧμαι ἐνὶ Τροίῃ, σέ τε κήδων ἠδὲ σὰ τέκνα.

 

Και συ, ω γέρε, ακούομεν πανευτυχής πως ήσουν.

Λέγουν που απ’ όσους κατοικούν στου Μάκαρος την χώραν

στην Λέσβον, στον Ελλήσποντον κι επάνω στην Φρυγίαν

για πλούτη και λαμπρά παιδιά συ είχες τα πρωτεία.

Αλλ’ αφού τούτο το κακόν οι αθάνατοι σου εφέραν,

ολόγυρα στην πόλην σου μάχες και φόνους έχεις.

Υπόφερε, ας μη τήκεται στην λύπην η καρδιά σου.

Το πεθαμένο σου παιδί με δάκρυα ν’ αναστήσεις

δεν ημπορείς, και απ’ τον καημόν και άλλο κακό μην πάθεις.».

 

καὶ σὲ γέρον τὸ πρὶν μὲν ἀκούομεν ὄλβιον εἶναι·

ὅσσον Λέσβος ἄνω Μάκαρος ἕδος ἐντὸς ἐέργει

καὶ Φρυγίη καθύπερθε καὶ Ἑλλήσποντος ἀπείρων,

τῶν σε γέρον πλούτῳ τε καὶ υἱάσι φασὶ κεκάσθαι.

αὐτὰρ ἐπεί τοι πῆμα τόδ᾽ ἤγαγον Οὐρανίωνες

αἰεί τοι περὶ ἄστυ μάχαι τ᾽ ἀνδροκτασίαι τε.

ἄνσχεο, μὴ δ᾽ ἀλίαστον ὀδύρεο σὸν κατὰ θυμόν·

οὐ γάρ τι πρήξεις ἀκαχήμενος υἷος ἑῆος,           550

οὐδέ μιν ἀνστήσεις, πρὶν καὶ κακὸν ἄλλο πάθῃσθα.

 

Και τοτε ο θείος Πρίαμος απάντησέ του κι είπε:

 

«Πώς να καθίσω διόθρεπτε, ενόσω εις τες σκηνές σου

ο Έκτωρ κείτεται άταφος. Α! τώρα λύσε μού τον

να τον ιδούν τα μάτια μου και συ τα λύτρα λάβε

οπού σου εφέραμε πολλά. Να τα χαρείς να φθάσεις

εις την πατρίδα σου, ω καλέ, που τόσο μ’ ελυπήθης

και την ζωήν μου εχάρισες, του ηλιού το φως να βλέπω.».

 

τὸν δ᾽ ἠμείβετ᾽ ἔπειτα γέρων Πρίαμος θεοειδής·

μή πω μ᾽ ἐς θρόνον ἵζε διοτρεφὲς ὄφρά κεν Ἕκτωρ

κεῖται ἐνὶ κλισίῃσιν ἀκηδής, ἀλλὰ τάχιστα^

λῦσον ἵν᾽ ὀφθαλμοῖσιν ἴδω· σὺ δὲ δέξαι ἄποινα 555

πολλά, τά τοι φέρομεν· σὺ δὲ τῶνδ᾽ ἀπόναιο, καὶ ἔλθοις

σὴν ἐς πατρίδα γαῖαν, ἐπεί με πρῶτον ἔασας

αὐτόν τε ζώειν καὶ ὁρᾶν φάος ἠελίοιο.

 

Μ’ άγριο βλέμμ’ απάντησε σ’ εκείνον ο Πηλείδης:

 

«Μη μ’ ερεθίζεις, γέροντα, και αφ’ εαυτού μου  θέλω

να λύσω εγώ τον Έκτορα. Μου εμήνυσε και ο Δίας

με την θεάν μητέρα μου, την κόρην του Νηρέως.

Και ακόμη σε, ω Πρίαμε, το ενόησα, το είδα,

κάποιος θεός σε οδήγησε στων Αχαιών τα πλοία.

 

τὸν δ᾽ ἄρ᾽ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·

μηκέτι νῦν μ᾽ ἐρέθιζε γέρον· νοέω δὲ καὶ αὐτὸς   560

Ἕκτορά τοι λῦσαι, Διόθεν δέ μοι ἄγγελος ἦλθε

μήτηρ, ἥ μ᾽ ἔτεκεν, θυγάτηρ ἁλίοιο γέροντος.

καὶ δέ σε γιγνώσκω Πρίαμε φρεσίν, οὐδέ με λήθεις,

ὅττι θεῶν τίς σ᾽ ἦγε θοὰς ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν.

 

Πως θα ερχόνταν στον στρατόν θνητός, και αν νέος ήταν,

από τους φύλακες κρυφά, πώς θα ημπορούσε μόνος

της θύρας μου το μάνταλο το μέγα να σηκώσει;

Μη, ω γέρε, την κατάπικρην ψυχήν μου εξαγριώνεις

μήπως, και σένα, ικέτης μου, ως είσαι στην σκηνήν μου,

δεν λυπηθώ και παραβώ την προσταγήν του Δία.».

 

οὐ γάρ κε τλαίη βροτὸς ἐλθέμεν, οὐδὲ μάλ᾽ ἡβῶν,   

ἐς στρατόν· οὐδὲ γὰρ ἂν φυλάκους λάθοι, οὐδέ κ᾽ ὀχῆα

ῥεῖα μετοχλίσσειε θυράων ἡμετεράων.

τὼ νῦν μή μοι μᾶλλον ἐν ἄλγεσι θυμὸν ὀρίνῃς,

μή σε γέρον οὐδ᾽ αὐτὸν ἐνὶ κλισίῃσιν ἐάσω

καὶ ἱκέτην περ ἐόντα, Διὸς δ᾽ ἀλίτωμαι ἐφετμάς.     

 

Είπε, φοβήθη ο γέροντας και υπάκουσε τον λόγον

και ωσάν λεοντάρι απ’ την σκηνήν πετάχθηκε ο Πηλείδης,

ο Άλκιμος κατόπιν του και ο ήρως Αυτομέδων

ακολουθούσαν, σύντροφοι που επροτιμούσε απ’ όλους

ύστερ’ από τον θάνατον του ποθητού Πατρόκλου.

 

ὣς ἔφατ᾽, ἔδεισεν δ᾽ ὃ γέρων καὶ ἐπείθετο μύθῳ.

Πηλεΐδης δ᾽ οἴκοιο λέων ὣς ἆλτο θύραζε

οὐκ οἶος, ἅμα τῷ γε δύω θεράποντες ἕποντο

ἥρως Αὐτομέδων ἠδ᾽ Ἄλκιμος, οὕς ῥα μάλιστα

τῖ᾽ Ἀχιλεὺς ἑτάρων μετὰ Πάτροκλόν γε θανόντα,  

 

 

ß                                                            à

G

 



^ Πρέπει ο Αχιλλεας να  είχε τυλιγμένο το σώμα του Εκτορα, ίσως με  υφάσματα ποτισμένα με φάρμακα της Θέτιδος για να μην αλλοιωθούν οι σάρκες. [Βλ. ΡΑΨΩΔΙΑ  Τ, στ. 23 κ.εξ. όπου η Θέτις υπόσχεται στον γιο της να κάνει άφθαρτο για ένα χρόνο το σώμα του Πάτροκλου].



*  Απεικόνιση αυτής της σκηνής βρίσκεται σε αρχαιοελληνικό αγγείο. [Εικόνα]



**  O Πρίαμος είχε 50 γιους [συνολικά] και  12 κόρες. Όλα τα παιδιά του έμεναν μαζί με τον πατέρα τους, σε  ένα μεγάλο παλάτι, το οποίο περιγράφεται στην ΡΑΨΩΔΙΑ  Ζ, στ. 242 κ.εξ.