ΙΛΙΑΔΟΣ  -  ΡΑΨΩΔΙΑ  Σ΄

(στίχοι  : 1-150)

[Μετάφραση : ΙΑΚΩΒΟΥ  ΠΟΛΥΛΑ]

 

Ενώ εκείνοι εμάχονταν ακράτητοι σαν φλόγα

μηνυτής ήλθ’ ο Αντίλοχος στον θείον Αχιλλέα.

Τον ήβρ’ εκεί κατέμπροσθεν στα ορθόπρυμνα καράβια,

που ό,τι είχεν ήδη τελειωθεί στον νουν του μελετούσε

κι έλεγε με παράπονο στην ανδρική ψυχήν του:

ὣς οἳ μὲν μάρναντο δέμας πυρὸς αἰθομένοιο,

Ἀντίλοχος δ᾽ Ἀχιλῆϊ πόδας ταχὺς ἄγγελος ἦλθε.

τὸν δ᾽ εὗρε προπάροιθε νεῶν ὀρθοκραιράων

τὰ φρονέοντ᾽ ἀνὰ θυμὸν ἃ δὴ τετελεσμένα ἦεν·

ὀχθήσας δ᾽ ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν·    5

 

 

«Ωιμένα, πως οι Αχαιοί στην πεδιάδα πάλιν

κλονίζονται και την φυγήν επήραν προς τα πλοία;

Φοβούμαι μην οι αθάνατοι μου κάμουν ν’ αληθεύσει

πόνος πικρός που κάποτε μου προλεγε η μητέρα,

πως ζώντας μου ο καλύτερος των Μυρμιδόνων άνδρας

από των Τρώων την ορμήν του ηλιού το φως θ’ αφήσει.

 

ὤ μοι ἐγώ, τί τ᾽ ἄρ᾽ αὖτε κάρη κομόωντες Ἀχαιοὶ

νηυσὶν ἔπι κλονέονται ἀτυζόμενοι πεδίοιο;

μὴ δή μοι τελέσωσι θεοὶ κακὰ κήδεα θυμῷ,

ὥς ποτέ μοι μήτηρ διεπέφραδε καί μοι ἔειπε

Μυρμιδόνων τὸν ἄριστον ἔτι ζώοντος ἐμεῖο          10

χερσὶν ὕπο Τρώων λείψειν φάος ἠελίοιο.

 

 

Πέθανεν αχ! ο ανδράγαθος υιός του Μενοιτίου,

κακός! και του παράγγελνα να γύρει ευθύς οπίσω,

άμα εμποδίσει τους εχθρούς  να κάψουν τα καράβια

και του ανδροφόνου Έκτορος την λόγχην ν’ αποφύγει.».

 

ἦ μάλα δὴ τέθνηκε Μενοιτίου ἄλκιμος υἱὸς

σχέτλιος· ἦ τ᾽ ἐκέλευον ἀπωσάμενον δήϊον πῦρ

ἂψ ἐπὶ νῆας ἴμεν, μηδ᾽ Ἕκτορι ἶφι μάχεσθαι.

εἷος ὃ ταῦθ᾽ ὥρμαινε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν, 15

 

 

Μέσα εις αυτούς τους λογισμούς, εμπρός του εφανερώθη

ο Αντίλοχος και του’λεγε με δάκρυα πυρωμένα:

«Μήνυμα, ωιμένα, θλιβερό θα μάθεις, Αχιλλέα,

ποτέ να μ’ είχεν ακουσθεί. Κείται ο Μενοιτιάδης

ο Πάτροκλος, και πολεμούν εις το νεκρόν του σώμα

γυμνό, κι επήρε τ’ άρματα ο λοφοσείστης Έκτωρ.».

 

τόφρά οἱ ἐγγύθεν ἦλθεν ἀγαυοῦ Νέστορος υἱὸς

δάκρυα θερμὰ χέων, φάτο δ᾽ ἀγγελίην ἀλεγεινήν·

ὤ μοι Πηλέος υἱὲ δαΐφρονος ἦ μάλα λυγρῆς

πεύσεαι ἀγγελίης, ἣ μὴ ὤφελλε γενέσθαι.

κεῖται Πάτροκλος, νέκυος δὲ δὴ ἀμφιμάχονται       20

γυμνοῦ· ἀτὰρ τά γε τεύχε᾽ ἔχει κορυθαίολος Ἕκτωρ.

 

 

Εκείνον τότ’ εσκέπασε η σκοτεινιά του πόνου

κι αιθάλην πήρε κι έχυσε και με τα δυο του χέρια

στην κεφαλήν και ασχήμισε το πρόσωπο τ’ ωραίο.

Και η μαύρη στάκτη εκάθιζε στον άφθαρτον χιτώνα.

Κι εκείτονταν φαρδύς πλατύς στο χώμα ξαπλωμένος

και με τα χέρια ασχήμιζε ξεσπώντας τα μαλλιά του.

 

ὣς φάτο, τὸν δ᾽ ἄχεος νεφέλη ἐκάλυψε μέλαινα·

ἀμφοτέρῃσι δὲ χερσὶν ἑλὼν κόνιν αἰθαλόεσσαν

χεύατο κὰκ κεφαλῆς, χαρίεν δ᾽ ᾔσχυνε πρόσωπον·

νεκταρέῳ δὲ χιτῶνι μέλαιν᾽ ἀμφίζανε τέφρη.           25

αὐτὸς δ᾽ ἐν κονίῃσι μέγας μεγαλωστὶ τανυσθεὶς

κεῖτο, φίλῃσι δὲ χερσὶ κόμην ᾔσχυνε δαΐζων.

 

 

Και οι δούλες, που ήσαν λάφυρα αυτού και του Πατρόκλου,

με θλιβερό ξεφωνητό κει έξω επεταχθήκαν

και ολόγυρά του κλαίοντας ολιγοψυχισμένες

όλες εστηθοδέρνονταν. Ο Αντίλοχος κι εκείνος

ωδύρετο τα χέρια κρατώντας του Αχιλλέως

φοβούμενος με σίδερο μη κόψει τον λαιμόν του.

 

δμῳαὶ δ᾽ ἃς Ἀχιλεὺς ληΐσσατο Πάτροκλός τε

θυμὸν ἀκηχέμεναι μεγάλ᾽ ἴαχον, ἐκ δὲ θύραζε

ἔδραμον ἀμφ᾽ Ἀχιλῆα δαΐφρονα, χερσὶ δὲ πᾶσαι    30

στήθεα πεπλήγοντο, λύθεν δ᾽ ὑπὸ γυῖα ἑκάστης.

Ἀντίλοχος δ᾽ ἑτέρωθεν ὀδύρετο δάκρυα λείβων

χεῖρας ἔχων Ἀχιλῆος· ὃ δ᾽ ἔστενε κυδάλιμον κῆρ·

δείδιε γὰρ μὴ λαιμὸν ἀπαμήσειε σιδήρῳ*.

 

 

Καθώς εβαρυστέναζεν η ανδράγαθη ψυχή του

και εβογγούσε τρομερά τον άκουσε η μητέρα

στα βάθη όπ’ έστεκε σιμά στον γέρον της γονέα,

και πόνου έβγαλε βοήν κι ευθύς ήλθαν σιμά της

όσες ακούν στης θάλασσας τα βάθη Νηρηίδες

οι θεές όλες, Θάλεια, Ωρείθυια, Κυμοδόκη,

Νησαία, Γλαύκη, Ίαιρα, μεγαλομάτ’ Αλία,

Ακταία και Λιμνώρεια, Μελίτη, Κυμοθόη,

Πρωτώ και Θόη και Αγαυή, Δωρίς και Δυναμένη,

Κλυμένη, Καλλιάνειρα, Ιάνασσ’, Αμφιθόη,

Φέρουσα, Καλλιάνασσα, Δωτώ και Αμφινόμη,

Αμάθεια καλοπλέξουδη, Σπειώ και Δεξαμένη

και Νημερτής και Αψευδής και Μαίρα και Πανόπη,

Γαλάτεια πολυένδοξη και Ιάνειρα και οι άλλες

όσες στα βάθη ευρίσκονταν ακόμη Νηρηίδες.

 

σμερδαλέον δ᾽ ᾤμωξεν· ἄκουσε δὲ πότνια μήτηρ   35

ἡμένη ἐν βένθεσσιν ἁλὸς παρὰ πατρὶ γέροντι,

κώκυσέν τ᾽ ἄρ᾽ ἔπειτα· θεαὶ δέ μιν ἀμφαγέροντο

πᾶσαι ὅσαι κατὰ βένθος ἁλὸς Νηρηΐδες ἦσαν.

ἔνθ᾽ ἄρ᾽ ἔην Γλαύκη τε Θάλειά τε Κυμοδόκη τε

Νησαίη Σπειώ τε Θόη θ᾽ Ἁλίη τε βοῶπις                40

Κυμοθόη τε καὶ Ἀκταίη καὶ Λιμνώρεια

καὶ Μελίτη καὶ Ἴαιρα καὶ Ἀμφιθόη καὶ Ἀγαυὴ

Δωτώ τε Πρωτώ τε Φέρουσά τε Δυναμένη τε

Δεξαμένη τε καὶ Ἀμφινόμη καὶ Καλλιάνειρα

Δωρὶς καὶ Πανόπη καὶ ἀγακλειτὴ Γαλάτεια          45

Νημερτής τε καὶ Ἀψευδὴς καὶ Καλλιάνασσα·

ἔνθα δ᾽ ἔην Κλυμένη Ἰάνειρά τε καὶ Ἰάνασσα

Μαῖρα καὶ Ὠρείθυια ἐϋπλόκαμός τ᾽ Ἀμάθεια

ἄλλαι θ᾽ αἳ κατὰ βένθος ἁλὸς Νηρηΐδες ἦσαν.

 

 

Ήλθαν και τ’ άντρο εγέμισε το αργυροφωτισμένο.

Στηθοκοπιούνταν κι έκανεν αρχήν του θρήνου η Θέτις:

 

τῶν δὲ καὶ ἀργύφεον πλῆτο σπέος· αἳ δ᾽ ἅμα πᾶσαι 

στήθεα πεπλήγοντο, Θέτις δ᾽ ἐξῆρχε γόοιο·

 

 

«Ω αδελφές μου, ακούσετε, καλές μου Νηρηίδες,

να μάθετε τες πίκριες που τρέφω στην ψυχήν μου.

Ω άμοιρη, ω κακότυχη γεννήτρα ενός ανδρείου.

Υιόν γενναίον δυνατόν και των ηρώων πρώτον

εγέννησα, και, ωσάν φυτό που ανδρώνεται στον κήπον,

αφού τον γλυκανάστησα, τον έστειλα εις την Τροίαν

μες στα κυρτά καράβια του εκεί να πολεμήσει.

Αλλά δεν θέλει γύρει αυτός στα γονικά του πλεον

η αγκάλη μου να τον δεχθεί στο σπίτι του Πηλέως.

 

κλῦτε κασίγνηται Νηρηΐδες, ὄφρ᾽ ἐῢ πᾶσαι

εἴδετ᾽ ἀκούουσαι ὅσ᾽ ἐμῷ ἔνι κήδεα θυμῷ.

ὤ μοι ἐγὼ δειλή, ὤ μοι δυσαριστοτόκεια,

ἥ τ᾽ ἐπεὶ ἂρ τέκον υἱὸν ἀμύμονά τε κρατερόν τε     55

ἔξοχον ἡρώων· ὃ δ᾽ ἀνέδραμεν ἔρνεϊ ἶσος·

τὸν μὲν ἐγὼ θρέψασα φυτὸν ὣς γουνῷ ἀλωῆς

νηυσὶν ἐπιπροέηκα κορωνίσιν Ἴλιον εἴσω

Τρωσὶ μαχησόμενον· τὸν δ᾽ οὐχ ὑποδέξομαι αὖτις

οἴκαδε νοστήσαντα δόμον Πηλήϊον εἴσω.               60

 

 

Και όσο μου ζει και του ηλιού το φως ακόμη βλέπει

θλίβεται και δεν δύναμαι να γίνω βοηθός του.

Τώρα σηκώνομαι να ιδώ το αγαπητό παιδί μου

να μάθω από το στόμα του ποια θλίψις τον εβρήκε

εκεί που από την ταραχήν απέχει του πολέμου.».

 

ὄφρα δέ μοι ζώει καὶ ὁρᾷ φάος ἠελίοιο

ἄχνυται, οὐδέ τί οἱ δύναμαι χραισμῆσαι ἰοῦσα.

ἀλλ᾽ εἶμ᾽, ὄφρα ἴδωμι φίλον τέκος, ἠδ᾽ ἐπακούσω

ὅττί μιν ἵκετο πένθος ἀπὸ πτολέμοιο μένοντα.

 

 

Είπε και τ’ άντρον άφησε. Και οπίσω της οι κόρες

δακρύζοντας και γύρω τους το κύμα της θαλάσσης

άνοιγε. Και όταν έφθασαν στην κάρπιμην Τρωάδα

όλες αράδ’ ανέβαιναν στην άκρην όπου οι πρύμνες

των Μυρμιδόνων στέκονταν σιμά στον Αχιλλέα.

Σ’ αυτόν που βαρυστέναζεν ήλθε η θεά μητέρα

και με ψιλό ξεφωνητό, του αγαπητού παιδιού της

την κεφαλήν αγκάλιασε και του’πε δακρυσμένη:

 

ὣς ἄρα φωνήσασα λίπε σπέος· αἳ δὲ σὺν αὐτῇ      65

δακρυόεσσαι ἴσαν, περὶ δέ σφισι κῦμα θαλάσσης

ῥήγνυτο· ταὶ δ᾽ ὅτε δὴ Τροίην ἐρίβωλον ἵκοντο

ἀκτὴν εἰσανέβαινον ἐπισχερώ^, ἔνθα θαμειαὶ

Μυρμιδόνων εἴρυντο νέες ταχὺν ἀμφ᾽ Ἀχιλῆα.

τῷ δὲ βαρὺ στενάχοντι παρίστατο πότνια μήτηρ,   

ὀξὺ δὲ κωκύσασα κάρη λάβε παιδὸς ἑοῖο,

καί ῥ᾽ ὀλοφυρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

 

 

«Τέκνο, τι κλαίεις; Τι καϋμός τώρα σε ήβρε πάλιν;

Λέγε, μη το’χεις μυστικό. Σου ετέλεσεν ο Δίας

ό,τι απ’ αυτόν εζήτησες με σηκωτές αγκάλες,

όλ’ οι Αχαιοί με συντριμμόν ν’ αποκλεισθούν στες πρύμνες

και όπως φρικτά παθαίνοντας ν’ αποζητούν εσένα.».

 

τέκνον τί κλαίεις; τί δέ σε φρένας ἵκετο πένθος;

ἐξαύδα, μὴ κεῦθε· τὰ μὲν δή τοι τετέλεσται

ἐκ Διός, ὡς ἄρα δὴ πρίν γ᾽ εὔχεο χεῖρας ἀνασχὼν 75

πάντας ἐπὶ πρύμνῃσιν ἀλήμεναι υἷας Ἀχαιῶν

σεῦ ἐπιδευομένους, παθέειν τ᾽ ἀεκήλια ἔργα.

 

 

Κι είπε βαρυστενάζοντας ο θείος Αχιλλέας:

 

τὴν δὲ βαρὺ στενάχων προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·

 

 

«Μητέρα, ναι, το ετέλεσεν, ως είπες, ο Κρονίδης.

Αλλά πώς να το χαίρωμαι; Μου εχάθη ο ποθητός μου

Πάτροκλος, ο υπεράκριβος, ο φίλος της καρδιάς μου.

Ο Έκτωρ μου τον έσφαξε και τ’ άρματα του επήρε

θαυμάσια, θεόρατα, που εδώκαν του Πηλέως

δώρον εξαίσιον οι θεοί σ’ εκείνην την ημέραν,

όταν εκείνοι σ’ έφεραν σ’ ανδρός θνητού την κλίνην.

 

μῆτερ ἐμή, τὰ μὲν ἄρ μοι Ὀλύμπιος ἐξετέλεσσεν·

ἀλλὰ τί μοι τῶν ἦδος ἐπεὶ φίλος ὤλεθ᾽ ἑταῖρος      80

Πάτροκλος, τὸν ἐγὼ περὶ πάντων τῖον ἑταίρων

ἶσον ἐμῇ κεφαλῇ; τὸν ἀπώλεσα, τεύχεα δ᾽ Ἕκτωρ

δῃώσας ἀπέδυσε πελώρια θαῦμα ἰδέσθαι

καλά· τὰ μὲν Πηλῆϊ θεοὶ δόσαν ἀγλαὰ δῶρα

ἤματι τῷ ὅτε σε βροτοῦ ἀνέρος ἔμβαλον εὐνῇ.    85

 

 

Αυτού με τες αθάνατες θαλάσσιες να’χες μείνει,

εσύ και να είχεν ο Πηλεύς πάρει θνητήν γυναίκα.

Και αντίς πόνος αιώνιος θα θλίβει την ψυχήν σου

του πεθαμένου τέκνου σου, που δεν θα γύρει πλέον

στα γονικά να τον δεχθείς. Διότι εγώ δεν θέλω

να ζήσω, μες στους ζωντανούς να είμ’, εάν ο Έκτωρ

πρώτος από την λόγχην μου δεν ξεψυχήσει εμπρός μου,

και μου πληρώσει την σφαγήν του αγαπητού Πατρόκλου.».

 

αἴθ᾽ ὄφελες σὺ μὲν αὖθι μετ᾽ ἀθανάτῃς ἁλίῃσι

ναίειν, Πηλεὺς δὲ θνητὴν ἀγαγέσθαι ἄκοιτιν.

νῦν δ᾽ ἵνα καὶ σοὶ πένθος ἐνὶ φρεσὶ μυρίον εἴη

παιδὸς ἀποφθιμένοιο, τὸν οὐχ ὑποδέξεαι αὖτις

οἴκαδε νοστήσαντ᾽, ἐπεὶ οὐδ᾽ ἐμὲ θυμὸς ἄνωγε        90

ζώειν οὐδ᾽ ἄνδρεσσι μετέμμεναι, αἴ κε μὴ Ἕκτωρ

πρῶτος ἐμῷ ὑπὸ δουρὶ τυπεὶς ἀπὸ θυμὸν ὀλέσσῃ,

Πατρόκλοιο δ᾽ ἕλωρα Μενοιτιάδεω ἀποτίσῃ.

 

 

Σ’ εκείνον τοτε απάντησε δακρύζοντας η Θέτις:

 

«Και τότε ολιγοήμερος θα είσαι, αγαπητέ μου,

ότ’ ύστερ’ απ’ τον Έκτορα εγγύς σου είναι το τέλος.».

 

τὸν δ᾽ αὖτε προσέειπε Θέτις κατὰ δάκρυ χέουσα·

ὠκύμορος δή μοι τέκος ἔσσεαι, οἷ᾽ ἀγορεύεις·           95

αὐτίκα γάρ τοι ἔπειτα μεθ᾽ Ἕκτορα πότμος ἑτοῖμος.

 

 

Με πόνον είπεν ο Αχιλλεύς: «Στον τόπο  ας πεθάνω

αφού μου εμέλλετο βοηθός του φίλου να μη γίνω

εις την σφαγήν του. Τώρα αυτός απ’ την πατρίδα πέρα

απέθανε, ζητώντας με στου ολέθρου του την ώραν.

 

τὴν δὲ μέγ᾽ ὀχθήσας προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·

αὐτίκα τεθναίην, ἐπεὶ οὐκ ἄρ᾽ ἔμελλον ἑταίρῳ

κτεινομένῳ ἐπαμῦναι· ὃ μὲν μάλα τηλόθι πάτρης

ἔφθιτ᾽, ἐμεῖο δὲ δῆσεν ἀρῆς ἀλκτῆρα γενέσθαι.       100

 

 

Τώρα αφού δεν θα ξαναϊδή την ποθητήν πατρίδα

ούδ’ έσωσα τον Πάτροκλον κι εκείνους τους συντρόφους

τους άλλους που απ’ του Έκτορος την λόγχην απεθάναν,

αλλά στες πρύμνες κάθομαι της γης χαμένο βάρος,

εγώ των άλλων Αχαιών στον πόλεμον ο πρώτος

αν και στον λόγον από εμέ καλύτερ’ είναι και αλλοι.

 

νῦν δ᾽ ἐπεὶ οὐ νέομαί γε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν,

οὐδέ τι Πατρόκλῳ γενόμην φάος οὐδ᾽ ἑτάροισι

τοῖς ἄλλοις, οἳ δὴ πολέες δάμεν Ἕκτορι δίῳ,

ἀλλ᾽ ἧμαι παρὰ νηυσὶν ἐτώσιον ἄχθος ἀρούρης,

τοῖος ἐὼν οἷος οὔ τις Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων     105

ἐν πολέμῳ· ἀγορῇ δέ τ᾽ ἀμείνονές εἰσι καὶ ἄλλοι.

 

 

Απ’ τους θεούς κι απ’ τους θνητούς να εχάνετο η διχόνοια,

και η χολή που και άνθρωπον με γνώση εξαγριώνει

που μες στα στήθη χύνεται γλυκιά και μελωμένη

και ως μαύρος έπειτα καπνός ξεσπά και μεγαλώνει,

καθώς εμένα εχόλωσεν ο μέγας Αγαμέμνων.

 

ὡς ἔρις ἔκ τε θεῶν ἔκ τ᾽ ἀνθρώπων ἀπόλοιτο

καὶ χόλος, ὅς τ᾽ ἐφέηκε πολύφρονά περ χαλεπῆναι,

ὅς τε πολὺ γλυκίων μέλιτος καταλειβομένοιο

ἀνδρῶν ἐν στήθεσσιν ἀέξεται ἠΰτε καπνός·           110

ὡς ἐμὲ νῦν ἐχόλωσεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων.

 

 

Αλλ’ ό,τι εγίνη αφήνομεν αν και αδικημένοι

και την ψυχήν στα στήθη μας δαμάζομ’ εξ ανάγκης.

 

ἀλλὰ τὰ μὲν προτετύχθαι ἐάσομεν ἀχνύμενοί περ,

θυμὸν ἐνὶ στήθεσσι φίλον δαμάσαντες ἀνάγκῃ·

 

 

Και τώρα του Πατρόκλου μου θα φθάσω τον φονέα

τον Έκτορα. Και θα δεχθώ την μοίρα του θανάτου,

όταν οι αθάνατοι θεοί και ο Ζευς  μου την διορίσουν.

Ότι ουδ’ ο μέγας Ηρακλής εξέφυγε την μοίραν,

που ήταν υπεράκριβος υιός του υψίστου Δία.

Αλλά της Ήρας η οργή τον δάμασε και η μοίρα.

 

νῦν δ᾽ εἶμ᾽ ὄφρα φίλης κεφαλῆς ὀλετῆρα κιχείω

Ἕκτορα· κῆρα δ᾽ ἐγὼ τότε δέξομαι ὁππότε κεν δὴ

Ζεὺς ἐθέλῃ τελέσαι ἠδ᾽ ἀθάνατοι θεοὶ ἄλλοι.

οὐδὲ γὰρ οὐδὲ βίη Ἡρακλῆος φύγε κῆρα,

ὅς περ φίλτατος ἔσκε Διὶ Κρονίωνι ἄνακτι·

ἀλλά ἑ μοῖρα δάμασσε καὶ ἀργαλέος χόλος Ἥρης.

 

 

Και αν είναι τέτοια η μοίρα μου κι εγώ θενά ησυχάσω

όταν πεθάνω, αλλ’ όνομα λαμπρόν ας πάρω τώρα,

αν κάμω τες βαθύζωνες μητέρες εις την Τροίαν

ν’ αναστενάξουν θλιβερά και με τα δυο τους χέρια

εις τ’ απαλά τους μάγουλα τα δάκρυα να σφογγίζουν.

Και ότι αρκετά απ’ τον πόλεμον ησύχασ’ ας γνωρίσουν.

Μη με κρατείς, μητέρα μου, κι εγώ θα πολεμήσω.».

 

ὣς καὶ ἐγών, εἰ δή μοι ὁμοίη μοῖρα τέτυκται,      120

κείσομ᾽ ἐπεί κε θάνω· νῦν δὲ κλέος ἐσθλὸν ἀροίμην,

καί τινα Τρωϊάδων καὶ Δαρδανίδων βαθυκόλπων

ἀμφοτέρῃσιν χερσὶ παρειάων ἁπαλάων

δάκρυ᾽ ὀμορξαμένην ἁδινὸν στοναχῆσαι ἐφείην,

γνοῖεν δ᾽ ὡς δὴ δηρὸν ἐγὼ πολέμοιο πέπαυμαι·    125

μὴ δέ μ᾽ ἔρυκε μάχης φιλέουσά περ· οὐδέ με πείσεις.

 

 

Κι η ασημόποδη θεά του απάντησεν η Θέτις:

 

«Παιδί μου ομίλησες ορθά. Καλόν είναι τους φίλους

να βοηθάς, αν συμφορά κακή τους παραστέκει.

Πλην τα καλά σου άρματα τώρα κρατούν οι Τρώες

τα χάλκινα τ’ αστραφτερά. Και ο λοφοσείστης Έκτωρ

επαίρεται που τα φορεί και δεν γνωρίζω πόσο

ολίγο ακόμη θα χαρεί. Κι είναι σιμά του η μοίρα.

 

τὸν δ᾽ ἠμείβετ᾽ ἔπειτα θεὰ Θέτις ἀργυρόπεζα·

ναὶ δὴ ταῦτά γε τέκνον ἐτήτυμον οὐ κακόν ἐστι

τειρομένοις ἑτάροισιν ἀμυνέμεν αἰπὺν ὄλεθρον.

ἀλλά τοι ἔντεα καλὰ μετὰ Τρώεσσιν ἔχονται       130

χάλκεα μαρμαίροντα· τὰ μὲν κορυθαίολος Ἕκτωρ

αὐτὸς ἔχων ὤμοισιν ἀγάλλεται· οὐδέ ἕ φημι

δηρὸν ἐπαγλαϊεῖσθαι, ἐπεὶ φόνος ἐγγύθεν αὐτῷ.

 

 

Αλλά συ ακόμη μην εμπείς στου Άρη τον αγώνα,

ως να με ιδούν τα μάτια σου εδώ να γύρ’ οπίσω.

Κι αύριο τα χαράματα θα έλθω εδώ να φέρω

άρματ’ από τον Ήφαιστον θεοτικά πλασμένα.».

 

ἀλλὰ σὺ μὲν μή πω καταδύσεο μῶλον Ἄρηος

πρίν γ᾽ ἐμὲ δεῦρ᾽ ἐλθοῦσαν ἐν ὀφθαλμοῖσιν ἴδηαι·  135

ἠῶθεν γὰρ νεῦμαι ἅμ᾽ ἠελίῳ ἀνιόντι

τεύχεα καλὰ φέρουσα παρ᾽ Ἡφαίστοιο ἄνακτος.

 

 

Με αυτόν τον λόγον άφησε το δοξαστό παιδί της

και στες θαλάσσιες αδελφές εστράφη και τες είπε:

 

ὣς ἄρα φωνήσασα πάλιν τράπεθ᾽ υἷος ἑοῖο,

καὶ στρεφθεῖσ᾽ ἁλίῃσι κασιγνήτῃσι μετηύδα·

 

 

«Σεις κατεβείτε στους βυθούς της θάλασσας να ιδείτε

τον γέροντα πατέρα μου και όλ’ από σας να μάθει.

Και ωστόσο εγώ θε ν’ ανεβώ στες κορυφές του Ολύμπου

να έβρω εκεί τον Ήφαιστον, τον ένδοξον τεχνίτην,

ίσως λαμπρ’ άρματα καλά χαρίσω του παιδιού μου.».

Είπε και αυτές εβύθισαν στο κύμα της θαλάσσης.

ὑμεῖς μὲν νῦν δῦτε θαλάσσης εὐρέα κόλπον          140

ὀψόμεναί τε  γέρονθ᾽  ἅλιον#  καὶ δώματα πατρός,

καί οἱ πάντ᾽ ἀγορεύσατ᾽· ἐγὼ δ᾽ ἐς μακρὸν Ὄλυμπον

εἶμι παρ᾽ Ἥφαιστον κλυτοτέχνην, αἴ κ᾽ ἐθέλῃσιν

υἱεῖ ἐμῷ δόμεναι κλυτὰ τεύχεα παμφανόωντα.

ὣς ἔφαθ᾽, αἳ δ᾽ ὑπὸ κῦμα θαλάσσης αὐτίκ᾽ ἔδυσαν·

 

 

Κι η ασημόποδη θεά, στον Όλυμπον η Θέτις

ανέβη, άρματα λαμπρά να φέρει του παιδιού της.

Και ωστόσο με φρικτές κραυγές των Αχαιών τα πλήθη,

καθώς τους έβαλεν εμπρός ο ανθρωποφόνος Έκτωρ,

έπεσαν εις τες πρύμνες τους, στην αύραν του Ελλησπόντου.

 

ἣ δ᾽ αὖτ᾽ Οὔλυμπον δὲ θεὰ Θέτις ἀργυρόπεζα

ἤϊεν ὄφρα φίλῳ παιδὶ κλυτὰ τεύχε᾽ ἐνείκαι.

τὴν μὲν ἄρ᾽ Οὔλυμπον δὲ πόδες φέρον· αὐτὰρ Ἀχαιοὶ

θεσπεσίῳ ἀλαλητῷ ὑφ᾽ Ἕκτορος ἀνδροφόνοιο

φεύγοντες νῆάς τε καὶ Ἑλλήσποντον ἵκοντο.       150

 

 

 

ß                                                            à

G

 



* Δειχνει ότι εκείνη την εποχή γνώριζαν  το σίδηρο ως μέταλλο.

 

^  Επισχερής =/= δυσχερής.

   Η φράση αυτή [ακτήν επισχερώ] πρέπει να έχει σχέση και με την ΣΧΕΡΙΑ της Οδύσσειας. Σχερία το νησί των Φαιάκων.

 

#  Ο  ‘άλιος γέρων’ της Ιλιάδας είναι ο ΝΗΡΕΑΣ, ο πατέρας των Νηρηίδων.