ΙΛΙΑΔΟΣ  -  ΡΑΨΩΔΙΑ  Ο΄

(στίχοι  : 306-421)

[Μετάφραση : ΙΑΚΩΒΟΥ  ΠΟΛΥΛΑ]

 

Σύσσωμ’ οι Τρώες έπεσαν μακροπατώντας, πρώτος

ο Έκτωρ, κι έμπροσθεν σ’ αυτόν, με νέφος τυλιγμένος

ο Απόλλων κι είχε την φρικτήν πολεμικήν αιγίδα

την δασερήν, περίλαμπρην που ο Ήφαιστος του Δία

εχάλκευσε, να την φορεί, τους άνδρες να τρομάζει.

 

 

Τρῶες δὲ προὔτυψαν ἀολλέες, ἦρχε δ᾽ ἄρ᾽ Ἕκτωρ

μακρὰ βιβάς· πρόσθεν δὲ κί᾽ αὐτοῦ Φοῖβος Ἀπόλλων

εἱμένος ὤμοιιν νεφέλην, ἔχε δ᾽ αἰγίδα θοῦριν

δεινὴν ἀμφιδάσειαν ἀριπρεπέ᾽, ἣν ἄρα χαλκεὺς

Ἥφαιστος Διὶ δῶκε φορήμεναι ἐς φόβον ἀνδρῶν·      

 

 

Αυτήν κρατώντας αρχηγός εστήθηκε των Τρώων.

Και σύσσωμοι τους δέχθηκαν οι Αργείοι κι εσηκώθη

και απ’ τα δυο μέρη αλαλαγμός απ’ τες χορδές πετούσαν

τα βέλη, και όπως τά’ριχναν τα χέρια μανιωμένα,

άλλα στην σάρκα εμπήγονταν των ανδρειωμένων νέων,

άλλα στον δρόμον τους χωρίς την σάρκα ν’ απολαύσουν

μέσα στην γην στυλώνονταν, για σάρκα πεινασμένα.

 

τὴν ἄρ᾽ ὅ γ᾽ ἐν χείρεσσιν ἔχων ἡγήσατο λαῶν.

Ἀργεῖοι δ᾽ ὑπέμειναν ἀολλέες, ὦρτο δ᾽ ἀϋτὴ

ὀξεῖ᾽ ἀμφοτέρωθεν, ἀπὸ νευρῆφι δ᾽ ὀϊστοὶ

θρῷσκον· πολλὰ δὲ δοῦρα θρασειάων ἀπὸ χειρῶν

ἄλλα μὲν ἐν χροῒ πήγνυτ᾽ ἀρηϊθόων αἰζηῶν,   315

πολλὰ δὲ καὶ μεσσηγὺ πάρος χρόα λευκὸν ἐπαυρεῖν

ἐν γαίῃ ἵσταντο λιλαιόμενα χροὸς ἆσαι.

 

Κι όσο κρατούσε ασάλευτην ο Φοίβος την αιγίδα

κτυπούντο κι έπεφταν πολλοί και απ’ τα δυο  μέρη ομοίως.

Αλλ’ όταν την εσάλευε κατάματα κοιτώντας

τους Αχαιούς με δυνατήν κραυγήν, τον νουν τους μέσα

εμάργωσε και ξέχασαν  το θάρρος της ανδρείας.

 

 

ὄφρα μὲν αἰγίδα χερσὶν ἔχ᾽ ἀτρέμα Φοῖβος Ἀπόλλων,

τόφρα μάλ᾽ ἀμφοτέρων βέλε᾽ ἥπτετο, πῖπτε δὲ λαός.

αὐτὰρ ἐπεὶ κατ᾽ ἐνῶπα ἰδὼν Δαναῶν ταχυπώλων

σεῖσ᾽, ἐπὶ δ᾽ αὐτὸς ἄϋσε μάλα μέγα, τοῖσι δὲ θυμὸν

ἐν στήθεσσιν ἔθελξε, λάθοντο δὲ θούριδος ἀλκῆς.

 

 

Και ως όταν ξάφνου δυο θεριά, πριν φθάσ’ η μαύρη νύκτα,

σ’ αγέλην χύνονται βοδιών ή και κοπήν προβάτων.

Ενώ τους λείπει ο πιστικός, και τα σκορπίζουν όλα.

Ομοίως άνανδρην φυγήν γεννά σ’ αυτούς ο Φοίβος

την δόξαν εις τον Έκτορα να δώσει και στους Τρώας.

 

οἳ δ᾽ ὥς τ᾽ ἠὲ βοῶν ἀγέλην ἢ πῶϋ μέγ᾽ οἰῶν

θῆρε δύω κλονέωσι μελαίνης νυκτὸς ἀμολγῷ

ἐλθόντ᾽ ἐξαπίνης σημάντορος οὐ παρεόντος,       325

ὣς ἐφόβηθεν Ἀχαιοὶ ἀνάλκιδες· ἐν γὰρ Ἀπόλλων

ἧκε φόβον, Τρωσὶν δὲ καὶ Ἕκτορι κῦδος ὄπαζεν.

 

 

Τότ’ άνδρας άνδρα φόνευσεν, αφού σκορπίσθ’ η μάχη.

Των χαλκοφράκτων Βοιωτών τον αρχηγόν ο Έκτωρ

τον Αρκεσίλαον βροντά νεκρόν και τον Στιχίον

που ήταν σύντροφος πιστός του ανδρείου Μενεσθέως.

Τον Μέδοντα, τον Ίασον εφόνευσ’ ο Αινείας.

Και νόθον ήταν γέννημα ο Μέδων του Οϊλέως

και αδελφός του Αίαντος. Μακράν εις την Φυλάκην

στα ξένα εζούσε απ’ τον καιρόν που εφόνευσ’ ένα αδέλφι

της μητρυιάς Εριώπιδος, της νυμφευτής του Οϊλέως.

 

ἔνθα δ᾽ ἀνὴρ ἕλεν ἄνδρα κεδασθείσης ὑσμίνης.

Ἕκτωρ μὲν Στιχίον τε καὶ Ἀρκεσίλαον ἔπεφνε,

τὸν μὲν Βοιωτῶν ἡγήτορα χαλκοχιτώνων,         330

τὸν δὲ Μενεσθῆος μεγαθύμου πιστὸν ἑταῖρον·

Αἰνείας δὲ Μέδοντα καὶ Ἴασον ἐξενάριξεν.

ἤτοι ὃ μὲν νόθος υἱὸς Ὀϊλῆος θείοιο

ἔσκε Μέδων Αἴαντος ἀδελφεός· αὐτὰρ ἔναιεν

ἐν Φυλάκῃ γαίης ἄπο πατρίδος ἄνδρα κατακτὰς     

γνωτὸν μητρυιῆς Ἐριώπιδος, ἣν ἔχ᾽ Ὀϊλεύς·

 

 

Κι ήτο αρχηγός ο Ίασος αυτός των Αθηναίων

και γέννημα εδοξάζετο του Σφήλου Βουκολίδη.

Τον Μηκιστή θανάτωσε κατόπι ο Πολυδάμας,

πάλι ο Πολίτης φόνευσε τον πρόμαχον Εχίον

και τον Κλονίον ο θεϊκός Αγήνωρ, και στην πλάτην

του Δηιόχου, ως έφευγεν ελόγχισε ο Πάρις.

 

Ἴασος αὖτ᾽ ἀρχὸς μὲν Ἀθηναίων ἐτέτυκτο,

υἱὸς δὲ Σφήλοιο καλέσκετο Βουκολίδαο.

Μηκιστῆ δ᾽ ἕλε Πουλυδάμας, Ἐχίον δὲ Πολίτης

πρώτῃ ἐν ὑσμίνῃ, Κλονίον δ᾽ ἕλε δῖος Ἀγήνωρ.   340

Δηΐοχον δὲ Πάρις βάλε νείατον ὦμον ὄπισθε

φεύγοντ᾽ ἐν προμάχοισι, διὰ πρὸ δὲ χαλκὸν ἔλασσεν.

 

 

Κι εκείνοι ενώ τους γύμνωσαν, οι Αχαιοί ριγμένοι

στους πάλους και στον χάντακα, εδώ κι εκεί σκορπιούνταν

στα τείχη οπίσω να κρυβούν. Και ο Έκτωρ προς τους Τρώας

μακριάν έσυρε φωνήν: «Εμπρός, προς τα καράβια,

και αφήτ’ εκεί τα λάφυρα τα αιματοκυλισμένα

και όποιον νοήσω αλλού μακράν να μένει από τα πλοία,

στον τόπον θα του σοφισθώ να κακοθανατίσει,

και ούτε αδελφοί ούτε αδελφές νεκρόν θενά τον κάψουν

αλλά στην πόλιν μας εμπρός θα τον σπαράξουν σκύλοι.».

 

ὄφρ᾽ οἳ τοὺς ἐνάριζον ἀπ᾽ ἔντεα, τόφρα δ᾽ Ἀχαιοὶ

τάφρῳ καὶ σκολόπεσσιν ἐνιπλήξαντες ὀρυκτῇ

ἔνθα καὶ ἔνθα φέβοντο, δύοντο δὲ τεῖχος ἀνάγκῃ.

Ἕκτωρ δὲ Τρώεσσιν ἐκέκλετο μακρὸν ἀΰσας

νηυσὶν ἐπισσεύεσθαι, ἐᾶν δ᾽ ἔναρα βροτόεντα·

ὃν δ᾽ ἂν ἐγὼν ἀπάνευθε νεῶν ἑτέρωθι νοήσω,

αὐτοῦ οἱ θάνατον μητίσομαι, οὐδέ νυ τόν γε

γνωτοί τε γνωταί τε πυρὸς λελάχωσι θανόντα,  350

ἀλλὰ κύνες ἐρύουσι πρὸ ἄστεος ἡμετέροιο.

 

 

Είπε, βροντά την μάστιγα κατάπλατα στους ίππους.

Κι εφώναξε τες φάλαγγες. Και με βοήν οι Τρώες

τα αμαξόσυρ’ άλογα κατόπι του εκινήσαν

κι εβρόντα ο τόπος κι έμπροσθεν ο Φοίβος με τα πόδια,

τα φρύδια εγκρέμισ’ εύκολα του λάκκου και το χώμα

στο χάσμα μέσα επάτησε και ωσάν γεφύρι δρόμον

μακρύν τους έστρωσε πλατύν. Όσο βολή της λόγχης

όταν την ρίχνει λογχιστής να ιδεί την δύναμήν του.

 

ὣς εἰπὼν μάστιγι κατωμαδὸν ἤλασεν ἵππους

κεκλόμενος Τρώεσσι κατὰ στίχας· οἳ δὲ σὺν αὐτῷ

πάντες ὁμοκλήσαντες ἔχον ἐρυσάρματας ἵππους

ἠχῇ θεσπεσίῃ· προπάροιθε δὲ Φοῖβος Ἀπόλλων    355

ῥεῖ᾽ ὄχθας καπέτοιο βαθείης ποσσὶν ἐρείπων

ἐς μέσσον κατέβαλλε, γεφύρωσεν δὲ κέλευθον

μακρὴν ἠδ᾽ εὐρεῖαν, ὅσον τ᾽ ἐπὶ δουρὸς ἐρωὴ

γίγνεται, ὁππότ᾽ ἀνὴρ σθένεος πειρώμενος ᾗσι.

 

 

Και χύνονταν φαλαγγωτά κι εμπρός με την αιγίδα

ο Φοίβος την βαρύτιμην. Κι εγκρέμιζε το τείχος

ωσάν παιδί που παίζοντας ακρόγιαλα σηκώνει

κάποια δικά του κτίσματα με άμμον και κατόπιν

παίζοντας πάλι τα χαλά με φτέρνες, με παλάμες.

Όμοια συ, Φοίβε τοξευτή, τους μόχθους των Αργείων

εχάλασες, και στην καρδιά τους έβαλες τον τρόμον.

 

τῇ ῥ᾽ οἵ γε προχέοντο φαλαγγηδόν, πρὸ δ᾽ Ἀπόλλων                                                                            

αἰγίδ᾽ ἔχων ἐρίτιμον· ἔρειπε δὲ τεῖχος Ἀχαιῶν

ῥεῖα μάλ᾽, ὡς ὅτε τις ψάμαθον πάϊς ἄγχι θαλάσσης,

ὅς τ᾽ ἐπεὶ οὖν ποιήσῃ ἀθύρματα νηπιέῃσιν

ἂψ αὖτις συνέχευε ποσὶν καὶ χερσὶν ἀθύρων.

ὥς ῥα σὺ ἤϊε Φοῖβε πολὺν κάματον καὶ ὀϊζὺν      365

σύγχεας Ἀργείων, αὐτοῖσι δὲ φύζαν ἐνῶρσας.

 

 

Και τούτοι προς τα πλοία τους εμέναν ενωμένοι

και ν’ ανδρειευτούν εκραύγαζαν ο ένας προς τον άλλον

και στους θεούς εδέοντο με χερια σηκωμένα.

Και ο Νέστωρ, μέγα στήριγμα των Αχαιών, εξόχως

εύχονταν με τα χέρια του προς τ’ άστρα σηκωμένα :

 

ὣς οἳ μὲν παρὰ νηυσὶν ἐρητύοντο μένοντες,

ἀλλήλοισί τε κεκλόμενοι καὶ πᾶσι θεοῖσι

χεῖρας ἀνίσχοντες μεγάλ᾽ εὐχετόωντο ἕκαστος·

Νέστωρ αὖτε μάλιστα Γερήνιος οὖρος Ἀχαιῶν    370

εὔχετο χεῖρ᾽ ὀρέγων εἰς οὐρανὸν ἀστερόεντα[1]·

 

 

«Δία πατέρα, αν σου’καψαν στο σιτοφόρον Άργος

μόσχους ή πρόβατα μ’ ευχές να γύρουν στην πατρίδα,

και το υπεσχέθης, ίλεως, θυμήσου τα πατέρα,

του ολέθρου μάκρυνε από μας την ώραν, μην αφήσεις

οι Τρώες τόσο χάλασμα να φέρουν των Αργείων.».

 

Ζεῦ πάτερ εἴ ποτέ τίς τοι ἐν Ἄργεΐ περ πολυπύρῳ

ἢ βοὸς ἢ οἰὸς κατὰ πίονα μηρία καίων

εὔχετο νοστῆσαι, σὺ δ᾽ ὑπέσχεο καὶ κατένευσας,

τῶν μνῆσαι καὶ ἄμυνον Ὀλύμπιε νηλεὲς ἦμαρ,      375

μηδ᾽ οὕτω Τρώεσσιν ἔα δάμνασθαι Ἀχαιούς.

 

 

 

Ευχήθη αυτός κι εβρόντησεν ο πάνσοφος Κρονίδης

καθώς του έφθασαν οι ευχές του γέροντος Νηλείδη.

Κι οι Τρώες άμα του Διός εγνώρισαν τον κτύπον

με λύσσαν νέαν όρμησαν επάνω στους Αργείους.

Και ως  μέγα κύμα στα πλατιά πελάγη, αν το εμψυχώνει

ο άνεμος, που δύναμις στα κύματα είναι πρώτη,

χύνετ’ επάνω απ’ τα πλευρά στου καραβιού το στρώμα,

όμοια κι οι Τρώες με βοήν κατέβαιναν το τείχος,

έφθασαν με τ’ αμάξια τους στες πρύμνες και σ’ εκείνα

ορθοί με λόγχες δίστομες αντίκρυ επολεμούσαν,

κι οι Αχαιοί στα ολόμαυρα καράβι’ ανεβασμένοι

με μακριά κοντάρια, που είχαν ες στα πλοία,

θαλασσομάχα, κολλητά, στες άκρες χαλκοφόρα.

 

ὣς ἔφατ᾽ εὐχόμενος, μέγα δ᾽ ἔκτυπε μητίετα Ζεύς,

ἀράων ἀΐων Νηληϊάδαο γέροντος.

Τρῶες δ᾽ ὡς ἐπύθοντο Διὸς κτύπον αἰγιόχοιο,

μᾶλλον ἐπ᾽ Ἀργείοισι θόρον, μνήσαντο δὲ χάρμης.

οἳ δ᾽ ὥς τε μέγα κῦμα θαλάσσης εὐρυπόροιο

νηὸς ὑπὲρ τοίχων καταβήσεται, ὁππότ᾽ ἐπείγῃ

ἲς ἀνέμου· ἣ γάρ τε μάλιστά γε κύματ᾽ ὀφέλλει·

ὣς Τρῶες μεγάλῃ ἰαχῇ κατὰ τεῖχος ἔβαινον,

ἵππους δ᾽ εἰσελάσαντες ἐπὶ πρύμνῃσι μάχοντο     385

ἔγχεσιν ἀμφιγύοις αὐτοσχεδόν, οἳ μὲν ἀφ᾽ ἵππων,

οἳ δ᾽ ἀπὸ νηῶν ὕψι μελαινάων ἐπιβάντες

μακροῖσι ξυστοῖσι, τά ῥά σφ᾽ ἐπὶ νηυσὶν ἔκειτο

ναύμαχα κολλήεντα, κατὰ στόμα εἱμένα χαλκῷ.

 

 

Και όσον οι Τρώες κι οι Αχαιοί στο τείχος πολεμούσαν

απ’τα καράβια μακράν, ο Πάτροκλος καθόταν

εις του Ευρυπύλου την σκηνήν κι εκείνον με ομιλίες

έτερπε και με βότανα την δυνατήν πληγήν του

του άλειφε, να ημερωθούν οι πόνοι που τον σφάζαν.

Αλλ’ άμα ενόησεν εμπρός να προχωρούν οι Τρώες

στο τείχος και των Δαναών βοή φυγής ακούσθη,

εστέναξε κι εβρόντησε τα χέρια στα μεριά του

και με παράπον’ έλεγε: «Ευρύπυλε, αν και χρείαν

μ’ έχεις, δεν δύναμ’ εγώ πλια σιμά σου εδώ να μείνω.

 

Πάτροκλος[2] δ᾽ εἷος μὲν Ἀχαιοί τε Τρῶές τε        390

τείχεος ἀμφεμάχοντο θοάων ἔκτοθι νηῶν,

τόφρ᾽ ὅ γ᾽ ἐνὶ κλισίῃ ἀγαπήνορος Εὐρυπύλοιο

ἧστό τε καὶ τὸν ἔτερπε λόγοις, ἐπὶ δ᾽ ἕλκεϊ λυγρῷ

φάρμακ᾽ ἀκέσματ᾽ ἔπασσε μελαινάων ὀδυνάων.

αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τεῖχος ἐπεσσυμένους ἐνόησε             395

Τρῶας, ἀτὰρ Δαναῶν γένετο ἰαχή τε φόβος τε,

ᾤμωξέν τ᾽ ἄρ᾽ ἔπειτα καὶ ὣ πεπλήγετο μηρὼ

χερσὶ καταπρηνέσσ᾽, ὀλοφυρόμενος δ᾽ ἔπος ηὔδα·

Εὐρύπυλ᾽ οὐκ ἔτι τοι δύναμαι χατέοντί περ᾽ ἔμπης

 

Αγώνας άναψε φρικτός. Ας σε καλοκαρδίσει

ο ακόλουθος. Θα δράμω εγώ να εβρώ τον Αχιλλέα

να τον κινήσω εις πόλεμον. Δύναμις ίσως θεία

μου δώσει με τα λόγια μου ν’ ανάψω την ψυχήν του.

 

Πολύτιμ’ είναι η συμβουλή του φίλου προς τον φίλον.».

 

ἐνθάδε παρμενέμεν· δὴ γὰρ μέγα νεῖκος ὄρωρεν·   400

ἀλλὰ σὲ μὲν θεράπων ποτιτερπέτω, αὐτὰρ ἔγωγε

σπεύσομαι εἰς Ἀχιλῆα, ἵν᾽ ὀτρύνω πολεμίζειν.

τίς δ᾽ οἶδ᾽ εἴ κέν οἱ σὺν δαίμονι θυμὸν ὀρίνω

παρειπών; ἀγαθὴ δὲ παραίφασίς ἐστιν ἑταίρου.

 

 

Αυτά’πε και ανεχώρησεν. Και στην ορμήν των Τρώων

άσειστοι εμέναν οι Αχαιοί, και αν και πλιότερ’ ήσαν

δεν δύναντο απ’ τα πλοία τους μακράν να τους κρατήσουν

ουδέ οι Τρώες δύναντο τες φάλαγγες να σπάσουν

των Δαναών και στες σκηνές να πέσουν και στα πλοία.

 

Και όπως η στάθμη, αν την κρατεί καλού τεχνίτη χέρι,

που όλα τον δίδαξ’ η Αθηνά τ’ απόκρυφα της τέχνης,

σιάζει δοκάρι καραβιού και ορθά το κανονίζει.

Όμοια και αυτοί με ισόμετρον αγώνα επολεμούσαν,

και άλλοι προς άλλην μάχονταν, άλλοι προς άλλην πρύμνην.

 

τὸν μὲν ἄρ᾽ ὣς εἰπόντα πόδες φέρον· αὐτὰρ Ἀχαιοὶ  

Τρῶας ἐπερχομένους μένον ἔμπεδον, οὐδ᾽ ἐδύναντο

παυροτέρους περ ἐόντας ἀπώσασθαι παρὰ νηῶν·

οὐδέ ποτε Τρῶες Δαναῶν ἐδύναντο φάλαγγας

ῥηξάμενοι κλισίῃσι μιγήμεναι ἠδὲ νέεσσιν.

 

ἀλλ᾽ ὥς τε στάθμη δόρυ νήϊον ἐξιθύνει                   410

τέκτονος ἐν παλάμῃσι δαήμονος, ὅς ῥά τε πάσης

εὖ εἰδῇ σοφίης ὑποθημοσύνῃσιν Ἀθήνης,

ὣς μὲν τῶν ἐπὶ ἶσα μάχη τέτατο πτόλεμός τε·

ἄλλοι δ᾽ ἀμφ᾽ ἄλλῃσι μάχην ἐμάχοντο νέεσσιν,

 

 

Στον μέγαν Αίαντ’ όρμησεν ο Έκτωρ και για μίαν

πρύμνην οι δύο πάλαιαν. Ουδ’ ημπορούσε τούτος

να σπρώξει εκείνον και φωτιά να βάλει στο καράβι,

αλλ’ ούτ’ ο Αίας δύνονταν τον άλλον ν’ αποδιώξει,

ότι θεός τον έφερε. Και τότε τον Κλυτίδην

Καλήτορα κεί πόφερνε  το πύρ εις το καράβι

λόγχισ’ ο Αίας, κι έπεσε με τον δαυλό στο χώμα.

 

Ἕκτωρ δ᾽ ἄντ᾽ Αἴαντος ἐείσατο κυδαλίμοιο.        415

τὼ δὲ μιῆς περὶ νηὸς ἔχον πόνον, οὐδὲ δύναντο

οὔθ᾽ ὃ τὸν ἐξελάσαι καὶ ἐνιπρῆσαι πυρὶ νῆα

οὔθ᾽ ὃ τὸν ἂψ ὤσασθαι, ἐπεί ῥ᾽ ἐπέλασσέ γε δαίμων.

ἔνθ᾽ υἷα Κλυτίοιο Καλήτορα φαίδιμος Αἴας

πῦρ ἐς νῆα φέροντα κατὰ στῆθος βάλε δουρί.      420

δούπησεν δὲ πεσών, δαλὸς δέ οἱ ἔκπεσε χειρός.

 

 

 

ß                                                            à

G

 



[1]Αυτό σημαίνει πως ήταν νύκτα.

 

[2] Σύμφωνα με τον Στράβωνα, [βιβλ. Θ], ο Ευρύπυλος, γιος του Ευαίμονα, ήταν ξάδελφος του Φοίνικα [δάσκαλου του Αχιλλέα].

Γράφει: Φησί δ’ ο Σκήψιος, εκ του Ορμενίου τον Φοίνικα είναι, και φεύγειν αυτόν ενθένδε παρά του πατρός Αμύντορος Ορμενίδαο εις την Φθίαν, ες Πηλήα άνακτα. Εκτίσθαι γαρ υπό Ορμένου το χωρίον τούτον, του Κερκάφου, του Αιόλου. Παίδας δε του Ορμένου γενέσθαι τον τε Αμύντορα και Ευαίμονα. Ων του μεν είναι Φοίνικα, του δ’ Ευρύπυλον. Φυλαχθήναι δε τω Ευρυπύλω την διαδοχήν κοινήν, ως αν απελθόντος του Φοίνικος εκ της οικείας...

Ο Ευρύπυλος, δηλαδή, έγινε ο μοναδικός αρχηγός του Ορμενίου μετά την φυγή του Φοίνικα προς τον Πηλέα, τον πατέρα του Αχιλλέα. [Βλ. σχετικά και  ΡΑΨΩΔΙΑ Β, στ. 736 υποσημ.].

 

Τον Πάτροκλο τον είχαμε αφήσει, στο τέλος της ΡΑΨΩΔΙΑΣ Λ, να περιποιείται τα τραύματα του Ευρύπυλου, που τον είχε παρακαλέσει:

 

στο πλοίον φέρε με να σώσεις την ζωήν μου,

τ’ ακόντι βγάλε απ’ το μερί, νίψε το μαύρο αίμα

με χλιό νερό, και χρίσε το με τα γλυκά βοτάνια,

που από τον δικαιότατον στο γένος των Κενταύρων,

τον Χείρονα έμαθ’ ο Αχιλλεύς κι εδίδαξε και σένα

ότι απ’τους δυο μας ιατρούς, λαβώθηκε ο Μαχάων,

και εις τες σκηνές μας κείτεται, κι έχει κι αυτός ανάγκην

από εξαίσιον ιατρόν, και ο άλλος με τους Τρώας

κτυπιέται, ο Ποδαλείριος, ακλόνητος στην μάχην.».

 

Του απάντησε ο ανδράγαθος υιός του Μενοιτίου:

«Αχ! τι θα γίνει, Ευρύπυλε; Και αν είμαι κινημένος

προς τον Πηλείδην να του ειπώ τι μού’χει παραγγείλει

ο Νέστωρ ο Γερήνιος, των Αχαιών σωτήρας,

αφού σε βλέπω εις κίνδυνον, εγώ δεν θα σ’ αφήσω.».

 

Είπε και μέσα στη σκηνήν αγκαλιαστά τον πήρε.

Και εις το τομάρι που άπλωσε ο ακόλουθος, τον στρώνει.

Με το μαχαίρι απ’ το μερί το πικρό βέλος βγάζει,

απ’ την πληγήν με χλιό νερό πλύνει το μαύρο αίμα,

ρίζαν του έβαλε πικρήν, που πρώτα με τα χέρια

εμάλαξε, παυσίπονη, που του έπαυσε τους πόνους

όλους, κι εστέγνωσεη πληγή, κι εστάθηκε το αίμα.

 

Τον ξαναβρίσκουμε εδώ, στηνΡΑΨΩΔΙΑ Ο, να είναι εκεί, ακόμα.